ઉત્તર પ્રદેશમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા ભૂતકાળમાં પટાવાળાની માત્ર ૬૨ જગ્યાઓ પર ભરતી કરવા માટેની એક જાહેરાત પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી હતી, જેણે દેશભરમાં શિક્ષણ અને રોજગારીની સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચર્ચા જગાવી હતી. આ એક એવી સામાન્ય કક્ષાની નોકરી હતી, જેના માટેની લઘુતમ શૈક્ષણિક લાયકાત માત્ર પાંચમા ધોરણ સુધીના પ્રાથમિક અભ્યાસ પૂરતી જ મર્યાદિત રાખવામાં આવી હતી. આ પદ પર નિયુક્ત થનાર કર્મચારીની મુખ્ય જવાબદારી સરકારી કચેરીઓમાં દસ્તાવેજી પોટલાંઓ એક વિભાગમાંથી બીજા વિભાગમાં પહોંચાડવાની, અધિકારીઓને પાણી પાવાની તથા રોજબરોજના અન્ય નાનાં-મોટાં પરચૂરણ કામકાજ સંભાળવાની હતી. આમ છતાં, આવી અત્યંત સામાન્ય જગ્યાઓ માટે જે પ્રકારે ઉચ્ચ શિક્ષિત ઉમેદવારોનો ધસારો જોવા મળ્યો, તેણે સમગ્ર સમાજશાસ્ત્રીઓ અને નીતિનિર્ધારકોને સ્તબ્ધ કરી દીધા હતા.
આ ભરતી પ્રક્રિયામાં સૌથી વધુ ચોંકાવનારી અને ચિંતાજનક બાબત એ સામે આવી હતી કે, પટાવાળાની આ જગ્યા માટે અધધ કહી શકાય તેટલા એટલે કે ૩,૭૦૦ જેટલા ઉચ્ચતમ ગણાતી વિદ્યાવાચસ્પતિની પદવી ધરાવતા ઉમેદવારોએ પણ અરજી કરી હતી. વર્ષો સુધી ગહન સંશોધન કરીને મેળવેલી સર્વોચ્ચ શૈક્ષણિક પદવી ધરાવતા યુવાનો જ્યારે પાંચમા ધોરણની લાયકાત ધરાવતી નોકરી માટે કતારમાં ઊભા રહે, ત્યારે દેશમાં પ્રવર્તતી બેરોજગારીની વિકરાળ સમસ્યા અને શિક્ષણ પ્રણાલીની વાસ્તવિકતા છતી થાય છે. આ ઘટના એક અત્યંત વેધક પ્રશ્ન ઊભો કરે છે કે વર્તમાન સમયમાં આખરે ઉચ્ચ શૈક્ષણિક પદવીઓનું મૂલ્ય કેટલું રહ્યું છે? માત્ર સરકારી નોકરીની સુરક્ષા મેળવવાની ઘેલછામાં કે પછી યોગ્ય રોજગારીના અભાવે ઉચ્ચ શિક્ષિત યુવાધન પોતાની શૈક્ષણિક ગરિમાને નેવે મૂકીને આવી નિમ્ન સ્તરની કામગીરી કરવા માટે મજબૂર બન્યું છે, તે બાબત ખરેખર ગંભીર આત્મમંથન માંગી લે છે.
![[सर्वोच्च न्यायालयाच्या माजी न्यायाधीशांच्या आत्मचरित्रामुळे न्यायव्यवस्था आणि सरकारच्या संबंधांवर गदारोळ]](/media/news_images/main_img_20261025_120522_076997.jpg)
