ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ અને કોલેજોમાં આજકાલ વિદ્યાર્થીઓના ખાનપાનની આદતોમાં એક મોટો અને હકારાત્મક બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. દેશ-વિદેશની અગ્રણી કોલેજોના કેમ્પસ તથા કેન્ટીનમાં હવે વનસ્પતિ આધારિત એટલે કે શુદ્ધ શાકાહારી ભોજનને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. યુવા પેઢીમાં પોતાના શારીરિક સ્વાસ્થ્ય, પ્રાણી કલ્યાણ અને કુદરતી પર્યાવરણના સંરક્ષણ પ્રત્યે વધતી જતી સભાનતાના પરિણામે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પોતાના પરંપરાગત ભોજન મેનુમાં નોંધપાત્ર સુધારા કરી રહી છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આજનો યુવાવર્ગ પૃથ્વી પર સતત વધી રહેલા કાર્બન ઉત્સર્જન અને આબોહવા પરિવર્તનની ગંભીર અસરોથી સારી રીતે વાકેફ છે. ડેરી ઉત્પાદનો અને માંસાહારી ખોરાકના ઉત્પાદન પાછળ મોટા પ્રમાણમાં કુદરતી સંસાધનો અને પાણીનો વ્યય થાય છે. તેથી, પર્યાવરણીય નુકસાન ઘટાડવા માટે વનસ્પતિ આધારિત આહાર એક ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થઈ રહ્યો છે. કોલેજોમાં થયેલા આંતરિક સર્વેક્ષણો મુજબ, મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ હવે પ્રક્રિયા કરેલા ખોરાકને બદલે તાજા શાકભાજી, કઠોળ, વિવિધ પ્રકારના અનાજ અને ફળોમાંથી બનતી સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
આ નવી પહેલને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઘણી યુનિવર્સિટીઓ જાણીતા પોષણ નિષ્ણાતોની સલાહ લઈને પૌષ્ટિક મેનુ તૈયાર કરાવી રહી છે. શરીરમાં પ્રોટીનની યોગ્ય માત્રા જળવાઈ રહે તે માટે સોયાબીન, પનીરના વનસ્પતિ વિકલ્પો, બદામ, અખરોટ તેમજ બાજરો, જુવાર અને રાગી જેવા પરંપરાગત ધાન્યનો ઉપયોગ કેન્ટીનમાં વધારવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત વિદ્યાર્થી મંડળો પણ કેમ્પસમાં વિવિધ કાર્યક્રમો યોજીને અન્ય સહપાઠીઓને પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ટકાઉ આહાર પદ્ધતિ અપનાવવા માટે પ્રેરિત કરી રહ્યા છે.
આવનારા સમયમાં આ પ્રવૃત્તિ માત્ર કોલેજ કેમ્પસ પૂરતી સીમિત ન રહેતાં સમગ્ર સમાજમાં મોટા પરિવર્તનનો આધાર બનશે તેવો આશાવાદ સેવાઈ રહ્યો છે. શૈક્ષણિક પરિસરોમાં શરૂ થયેલી આ હરિયાળી પહેલ યુવા પેઢીને વધુ જવાબદાર, શિસ્તબદ્ધ અને તંદુરસ્ત જીવનશૈલી તરફ દોરી રહી છે. આરોગ્યપ્રદ આહારનો આ નવો પ્રવાહ ભવિષ્યમાં પર્યાવરણ સુરક્ષા અને સ્વસ્થ સમાજના નિર્માણમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
