ડિજિટલ પેમેન્ટના વધતા વ્યાપ વચ્ચે સાયબર ગઠિયાઓ નિર્દોષ નાગરિકોને છેતરવા માટે સતત અવનવા પેતરા અજમાવી રહ્યા છે. હાલમાં દેશભરમાં "જમ્પડ ડિપોઝિટ" તરીકે ઓળખાતી એક અત્યંત ચાલાકીભરી ઓનલાઇન છેતરપિંડી સામે આવી છે. આ કાવતરા અંતર્ગત ઠગબાજો સૌપ્રથમ કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં નાની રકમ ટ્રાન્સફર કરે છે. ત્યારબાદ પીડિત વ્યક્તિને તાત્કાલિક ફોન કે સંદેશો મોકલીને એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે આ રકમ ભૂલથી જમા થઈ ગઈ છે. ગઠિયાઓ નાણાં તાત્કાલિક પરત મેળવવા માટે ભારે ઉતાવળ અને માનસિક દબાણ ઊભું કરે છે, જેના કારણે લોકો ગભરાટમાં આવીને પોતાની સાચી મૂડી ગુમાવી બેસે છે.
સાયબર ગુનેગારો પીડિતનો વિશ્વાસ જીતવા માટે શરૂઆતમાં નાની રકમ મોકલે છે અને પછી સહાનુભૂતિ અથવા કટોકટી ઊભી કરીને પૈસા પાછા આપવા દબાણ કરે છે. આ દરમિયાન તેઓ પીડિતને યુપીઆઈ દ્વારા નાણાં પરત કરવાની વિનંતી મોકલે છે અને તેને મંજૂર કરવા જણાવે છે. જો ખાતાધારક વિગતો ચકાસ્યા વિના પેમેન્ટ વિનંતી સ્વીકારી લે અથવા પોતાની ગુપ્ત યુપીઆઈ પિન દાખલ કરી દે, તો તેના પોતાના ખાતામાંથી અજાણતા જ મોટી રકમ કપાઈ જાય છે. મોટાભાગના સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ એ વાતથી અજાણ હોય છે કે નાણાં મેળવતી વખતે ક્યારેય કોઈ પિન દાખલ કરવાની કે વિનંતી મંજૂર કરવાની જરૂર હોતી નથી.
આ વધતા જોખમને ધ્યાને રાખીને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (એસબીઆઈ) દ્વારા ગ્રાહકો માટે ખાસ સચેત રહેવાની સલાહ જાહેર કરવામાં આવી છે. બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈપણ અજાણી વ્યક્તિના આવા દાવા પર આંધળો વિશ્વાસ ન કરવો. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (એનપીસીઆઈ) એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર બેંકિંગ કે યુપીઆઈ એપ્લિકેશન ખોલવાથી ખાતામાંથી પૈસા આપમેળે કપાતા નથી, પરંતુ તેના માટે અધિકૃત મંજૂરી આપવી પડે છે. જો ખાતામાં અચાનક નાણાં જમા થાય, તો પહેલાં સત્તાવાર બેંકિંગ માધ્યમથી વ્યવહાર ચકાસવો, અજાણી રિક્વેસ્ટ નકારવી, ગુપ્ત પિન કોઈની સાથે શેર ન કરવો અને શંકાસ્પદ નંબર બ્લોક કરીને બેંકને તુરંત જાણ કરવી હિતાવહ છે.
