સૌરાષ્ટ્રના જૂનાગઢ જિલ્લામાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન વરસાદની ખેંચ વર્તાતાં મગફળીના પાકને વ્યાપક નુકસાન પહોંચ્યું છે. સામાન્ય રીતે મગફળીના મબલખ ઉત્પાદન માટે જાણીતા આ પંથકમાં મેઘરાજાની અનિયમિતતાને પગલે કુલ ઉત્પાદનમાં આશરે પચાસ ટકા જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. જે ખેડૂતો પાસે પૂરતી સિંચાઈની સગવડ હતી તેઓએ આગોતરું વાવેતર કરીને પાક ઉપાડવાની શરૂઆત કરી દીધી છે. પરંતુ માત્ર વરસાદી પાણી પર નિર્ભર રહેતા સામાન્ય ખેડૂતોની હાલત કફોડી બની ગઈ છે. જમીનમાં પૂરતો ભેજ ન હોવાથી પાકનો યોગ્ય વિકાસ થયો નથી, જેના પરિણામે ખેડૂતોને માથે મોટો આર્થિક બોજ આવી પડ્યો છે.
ગત વર્ષો દરમિયાન જે ખેતરોમાં પ્રતિ વીઘે સરેરાશ વીસથી પચીસ મણ મગફળીનો મબલખ ઉતારો આવતો હતો, ત્યાં ચાલુ સાલે માંડ પંદર મણ જેટલો જ ઉતારો મળી રહ્યો છે. ઉત્પાદન અડધોઅડધ ઘટી જવાને કારણે ખેડૂતોની આર્થિક ગણતરીઓ સંપૂર્ણપણે ઊંધી વળી ગઈ છે. આ ઉપરાંત વર્તમાન સમયમાં મોંઘવારીના કારણે જંતુનાશક દવાઓ, રાસાયણિક ખાતરો, પાણી અને ખેતમજૂરીના દરોમાં પણ તોતિંગ વધારો થયો છે. ખેતી ખર્ચમાં થયેલા વધારા સામે ઉત્પાદન નહિવત રહેતાં ખેડૂતોને પડતા પર પાટા જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. દેવાના ડુંગર તળે દબાઈ રહેલા ખેડૂતો હવે સરકાર તરફથી વળતર કે રાહત પેકેજ જાહેર થાય તેવી આશા રાખી રહ્યા છે.
બીજી તરફ, સ્થાનિક ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજાર સમિતિમાં નવી મગફળીની આવક સાથે ખુલ્લી હરાજીમાં પાકના સારા ભાવ બોલાઈ રહ્યા છે. બજાર સમિતિના સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં વિવિધ જાતો અને ગુણવત્તા પ્રમાણે પ્રતિ મણ બારસોથી સત્તરસો રૂપિયા સુધીના ભાવ મળી રહ્યા છે. જેમાં ખાસ કરીને છાસઠ નંબરની ઉત્તમ જાત માટે બે હજાર રૂપિયા સુધીનો વિક્રમી ભાવ ઉપજ્યો છે, જ્યારે વીસ, બાવીસ, ત્રીસ, બત્રીસ, સાડત્રીસ અને ઓગણચાલીસ નંબરની જાતોના ભાવ બારસોથી પંદરસો રૂપિયા રહ્યા છે. જોકે, ઊંચા બજારભાવ મળવા છતાં ઉત્પાદન જ અડધું થઈ ગયું હોવાથી ખેડૂતોને સરવાળે મોટો આર્થિક ફટકો પડ્યો છે.
