સિનેમાના પડદા પર દેખાતી 'જ્યુરાસિક પાર્ક' જેવી કલ્પના હવે આધુનિક વિજ્ઞાન પ્રયોગશાળાઓમાં વાસ્તવિકતાનું રૂપ ધારણ કરી રહી છે. હજારો વર્ષો પહેલા પૃથ્વી પરથી લુપ્ત થઈ ગયેલા ભીમકાય અને રહસ્યમય વન્યજીવોને પુનર્જીવિત કરવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ અત્યાધુનિક સંશોધનો હાથ ધર્યા છે. કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને આધુનિક જનીન સંશોધન પદ્ધતિઓની મદદથી વિજ્ઞાનીઓ વિલુપ્ત થઈ ચૂકેલા મહાકાય 'વુલી મેમથ' અને પ્રાગૈતિહાસિક 'ડાયર વુલ્ફ' જેવા પ્રાણીઓને ફરી આ ધરતી પર લાવવાના અસાધારણ મિશનમાં જોતરાયા છે.
અમેરિકાના ટેક્સાસ સ્થિત બાયોટેકનોલોજી ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની 'કોલોસલ બાયોસાયન્સિસ' દ્વારા આ દિશામાં ક્રાંતિકારી સફળતા મેળવવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. સંશોધકોએ પ્રાચીન અશ્મિઓમાંથી મેળવેલા ડીએનએ અને વર્તમાન સમયના વરુના કોષોનું મિશ્રણ કરીને લુપ્ત ડાયર વુલ્ફના ભ્રૂણ તૈયાર કરવામાં પ્રારંભિક સફળતા પ્રાપ્ત કરી છે. આ જટિલ પ્રક્રિયામાં અત્યાધુનિક જીન-એડિટિંગ પદ્ધતિ 'ક્રિસ્પર'નો વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેણે સમગ્ર વૈશ્વિક જીવવિજ્ઞાન ક્ષેત્રે એક અનોખો માઈલસ્ટોન સ્થાપિત કર્યો છે.
વૈજ્ઞાનિકોની યોજના આગામી એક દાયકામાં વિરાટકાય વુલી મેમથને પૃથ્વી પર પુનઃ જન્મ આપવાની છે. સંશોધકોના મતે, આ માત્ર કોઈ પ્રયોગશાળાનો પ્રયોગ નથી, પરંતુ પૃથ્વીના પર્યાવરણને બચાવવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આર્કટિક પ્રદેશમાં મેમથ જેવા કદાવર પ્રાણીઓ ફરી વસવાટ કરશે તો ત્યાં રહેલા હિમસ્તરોનું કુદરતી રક્ષણ થશે અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામે લડવામાં મોટો પર્યાવરણીય ફાયદો મળશે. પૃથ્વીના સંતુલનને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે લુપ્ત પ્રાણીઓનું પુનરાગમન ખૂબ મહત્વનું સાબિત થઈ શકે છે.
જૈવિક વિજ્ઞાન અને અદ્યતન ટેકનોલોજીનો આ અનોખો સમન્વય વૈશ્વિક સ્તરે ભારે ઉત્સુકતા જગાવી રહ્યો છે. અગાઉ માત્ર વિજ્ઞાનકલ્પિત વાર્તાઓમાં જ વિચારાયેલી બાબતો હવે સાકાર થવાની અણી પર છે. આ ઐતિહાસિક સંશોધન માત્ર ભૂતકાળના અદ્ભુત જીવોને જ પાછા નહીં લાવે, પરંતુ હાલમાં સંકટગ્રસ્ત બનેલી વિવિધ વન્યજીવ પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ માટે પણ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. વિજ્ઞાન જગતની આ અભૂતપૂર્વ છલાંગ ભવિષ્યમાં માનવજાત અને પ્રકૃતિ વચ્ચેના સંબંધોને સંપૂર્ણપણે નવી દિશા આપશે.
