હિન્દી સિનેમાના સદીના મહાનાયક અમિતાભ બચ્ચન પોતાના જીવનના ૮૪ વર્ષ પૂર્ણ કરી ૮૫મા વર્ષમાં પ્રવેશી રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે જે ઉંમરે લોકો નિવૃત્ત થઈને આરામદાયક જીવન જીવવાનું પસંદ કરતા હોય છે, તે ઉંમરે પણ અમિતાભ બચ્ચન આજના યુવાનોને પણ શરમાવે તેવી અદભુત સ્ફૂર્તિ અને ધગશ સાથે સતત સક્રિય રહીને કામ કરી રહ્યા છે. ૧૧ ઓક્ટોબર ૧૯૪૨ના રોજ પ્રયાગરાજમાં પ્રસિદ્ધ કવિ હરિવંશરાય બચ્ચન અને તેજી બચ્ચનના ઘરે જન્મેલા અમિતાભે વારસામાં મળેલા સાહિત્યિક સંસ્કારો સાથે પોતાની પ્રતિભા અને અથાક પરિશ્રમ થકી વૈશ્વિક સ્તરે અપ્રતિમ ઓળખ ઊભી કરી છે.
અમિતાભ બચ્ચનનો પ્રારંભિક અભ્યાસ અલ્હાબાદમાં થયા બાદ નૈનિતાલની શેરવૂડ કોલેજમાં શિક્ષણ દરમિયાન તેમનામાં અભિનય અને રંગમંચ પ્રત્યે લગાવ વધ્યો હતો. દિલ્હી યુનિવર્સિટીની કિરોડીમલ કોલેજમાંથી વિજ્ઞાન સ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ તેઓ આજીવિકા માટે કોલકાતા પહોંચ્યા હતા. યુવાવસ્થામાં વાયુસેના કે ઇજનેરી ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવવાનું સપનું જોનારા અમિતાભે કોલકાતામાં એક શિપિંગ કંપનીમાં માત્ર ૪૦૦ રૂપિયાના માસિક વેતનથી નોકરીની શરૂઆત કરી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે એક સામાન્ય ઓરડામાં અન્ય સાથીઓ સાથે જમીન પર સૂઈને અત્યંત સાદગીપૂર્ણ અને સંઘર્ષમય જીવન પણ વિતાવ્યું હતું.
સપનાની નગરી મુંબઈમાં આગમન પૂર્વે આકાશવાણીમાં સમાચાર વાચક તરીકે તેમના ગંભીર અવાજને અયોગ્ય ગણાવી નકારી કાઢવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ એ જ અવાજ આગળ જતાં તેમની સૌથી મોટી તાકાત અને વૈશ્વિક ઓળખ બન્યો. વર્ષ ૧૯૬૯માં ‘સાત હિન્દુસ્તાની’થી કારકિર્દીનો આરંભ કર્યા બાદ પ્રારંભિક નિષ્ફળતાઓને પચાવીને ‘ઝંજીર’ ફિલ્મથી તેમણે જોરદાર વાપસી કરી હતી. ત્યારબાદ ‘શોલે’, ‘દીવાર’, ‘આનંદ’થી માંડીને ઉત્તરાર્ધમાં ‘પા’ અને ‘ચીની કમ’ જેવી ફિલ્મો દ્વારા તેમણે અભિનયના નવા માપદંડ સ્થાપિત કર્યા છે. પાંચ દાયકાથી પણ વધુ સમય સુધી દર્શકોના દિલો પર રાજ કરનાર આ મહાનાયકની જીવનયાત્રા યુવા પેઢી માટે પરિશ્રમ અને ધૈર્યનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
