દેશમાં સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટના વ્યાપની સાથે ભારતીય વપરાશકર્તાઓમાં ધાર્મિક અને જ્યોતિષ આધારિત એપ્લિકેશન પ્રત્યેનું આકર્ષણ અભૂતપૂર્વ સ્તરે પહોંચ્યું છે. ચાલુ વર્ષ દરમિયાન જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધીના નવ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં ભારતમાં આધ્યાત્મિક, ધાર્મિક અને જ્યોતિષ વિષયક એપ્લિકેશનના કુલ ડાઉનલોડનો આંકડો આશરે ૩૦ કરોડને સ્પર્શી ગયો છે. નોંધનીય બાબત એ છે કે આ નવ મહિનાનો આંકડો અગાઉના સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન થયેલા સંયુક્ત ડાઉનલોડ કરતાં પણ ઘણો વધારે છે, જે દેશના એપ અર્થતંત્રમાં એક મોટા પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે.
ટેકનોલોજી ડેટા વિશ્લેષણ અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન જ્યોતિષને લગતી એપ્લિકેશન્સના વપરાશમાં ૭૫ ટકાનો જંગી ઉછાળો નોંધાયો છે, જેના પરિણામે તેના ડાઉનલોડ ૧૫ કરોડ સુધી પહોંચ્યા છે. બીજી તરફ, પૂજા-અર્ચના, ભજન, આરતી અને આધ્યાત્મિક સાહિત્ય ઉપલબ્ધ કરાવતી ધાર્મિક એપ્લિકેશન્સમાં પણ ૪૭ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે વધીને ૧૪.૬ કરોડ ડાઉનલોડ નોંધાવી ચૂકી છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારતીય નાગરિકો હવે માનસિક શાંતિ, ધાર્મિક વિધિઓ અને ભવિષ્ય અંગેના માર્ગદર્શન માટે ડિજિટલ મંચોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.
આ ક્ષેત્રમાં અગ્રણી પ્લેટફોર્મ્સની વાત કરીએ તો, 'એસ્ટ્રોટોક' એપ્લિકેશન જ્યોતિષ શ્રેણીમાં સૌથી વધુ ડાઉનલોડ મેળવીને મોખરે રહી છે. આ ઉપરાંત, આધુનિક ટેકનોલોજીના સમન્વય સાથે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા આધારિત સેવાઓ આપતા 'એસ્ટ્રોસેજ કુંડળી' અને 'એસ્ટ્રોલોકલ' જેવા મંચોએ પણ ઝડપી પ્રગતિ નોંધાવી છે. કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાના ઉપયોગથી કુંડળીનું સચોટ વિશ્લેષણ, વ્યક્તિગત જ્યોતિષીય સલાહ અને સરળ ડિજિટલ પરામર્શ મેળવવાની સુવિધા યુવા પેઢીને ખૂબ આકર્ષી રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ભારતમાં ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય એપ્લિકેશન્સનું આ બજાર માત્ર ડાઉનલોડ પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે અબજો રૂપિયાના એક વિશાળ વ્યવસાયમાં પરિવર્તિત થઈ રહ્યું છે. ઓનલાઇન પૂજા, કન્સલ્ટેશન ફી અને સબ્સ્ક્રિપ્શન મોડેલ દ્વારા આ એપ્સ જંગી આવક મેળવી રહી છે. પરંપરાગત આસ્થા અને આધુનિક વિજ્ઞાનનો આ અનોખો સમન્વય આગામી સમયમાં ભારતના ડિજિટલ પરિદ્રશ્યમાં વધુ મજબૂત બનશે તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે.
