આજના આધુનિક સિનેમા જગતમાં ફિલ્મોના બજેટ કરોડો રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયા છે, કલાકારોની ફીમાં ધરખમ વધારો થયો છે અને પ્રમોશન પણ અત્યંત આક્રમક રીતે કરવામાં આવી રહ્યું છે. પરંતુ આ તમામ ઝાકમઝોળ અને ચમક-ધમક વચ્ચે સિનેમાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ આત્મા એટલે કે 'મજબૂત વાર્તા' ક્યાંક પાછળ છૂટી ગઈ હોય તેવું સ્પષ્ટ જણાય છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી થિયેટરોમાં માત્ર મારધાડ, હિંસા અને ભપકાદાર દ્રશ્યો ધરાવતી ફિલ્મો જ બોક્સ ઓફિસ પર ટંકશાળ પાડી રહી છે, જ્યારે સામાજિક સરોકાર કે જીવનમૂલ્યો રજૂ કરતી મધ્યમ બજેટની ફિલ્મો દર્શકોના અભાવે સંઘર્ષ કરી રહી છે. આ વાસ્તવિકતા સામે હવે ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે શું પ્રેક્ષકોની રુચિ બદલાઈ ગઈ છે કે પછી ફિલ્મ સર્જકોએ જ અર્થપૂર્ણ અને સંદેશ આપનારી વાર્તાઓથી કિનારો કરી લીધો છે?
આ સંદર્ભે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જાણીતા અભિનેતા અને નિર્દેશક આમિર ખાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે સિનેમા દ્વારા સમાજમાં આવતો બદલાવ કદાચ તત્કાલ ન દેખાય, પરંતુ તેની દીર્ઘકાલીન અસર ખૂબ ઊંડી હોય છે. બાળ ઉછેર અને શિક્ષણ વ્યવસ્થા પર વિચારવા મજબૂર કરતી ફિલ્મો નવી પેઢીના માનસ પર કાયમી સકારાત્મક છાપ છોડે છે. બીજી તરફ, ફિલ્મ વિવેચકોનું માનવું છે કે અર્થસભર ફિલ્મો પ્રત્યે લોકોનો લગાવ ઘટ્યો નથી, પરંતુ હવે મોટો પડદો માત્ર એક આયોજિત તમાશો બની ગયો છે. સંવેદનશીલ વિષયો પર આધારિત ઉત્કૃષ્ટ ફિલ્મોને સિનેમાઘરોમાં પૂરતો આવકાર મળતો નથી કારણ કે દર્શકો તેને થોડા સમય બાદ ડિજિટલ મંચ પર જોવાનું વધારે પસંદ કરે છે, જેના કારણે નિર્માતાઓ આવી ફિલ્મો પર નાણાં રોકતાં અચકાય છે.
ભારતીય સિનેમાના સુવર્ણકાળમાં રજૂ થયેલી કૃતિઓ સામાજિક મૂલ્યો, ઈમાનદારી, સંબંધો અને માનવીય સંઘર્ષની વાતો સહજ રીતે વણી લેતી હતી, જ્યાં કોઈ અલગ ઉપદેશ આપ્યા વગર વાર્તા દર્શકના હૃદયમાં ઊતરી જતી હતી. આજે બજાર માત્ર ત્વરિત નફાખોરી અને મસાલા મનોરંજન પાછળ દોડી રહ્યું છે, જેના કારણે માત્ર વ્યાપારિક સફળતાને જ મહત્વ અપાય છે. ખરાબ સિનેમાની સફળતા માત્ર સારી ફિલ્મોને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજની કલાત્મક સમજને નુકસાન પહોંચાડે છે. દર્શકો સામે માત્ર હિંસા અને ઉત્તેજના પીરસવાને બદલે વિચારપ્રેરક વાર્તાઓને પ્રોત્સાહન પૂરું પાડવું એ ફિલ્મ ઉદ્યોગની નૈતિક જવાબદારી બને છે.
