અમેરિકાના ન્યુયોર્ક રાજ્યમાં એક અનોખો અને પ્રેરણાદાયક કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જ્યાં પરંપરાગત ખેતી અને રિન્યુએબલ એનર્જીનો અદ્ભુત સમન્વય જોવા મળ્યો છે. અહીંના એક પ્રગતિશીલ ખેડૂતે સોલાર પૅનલની નીચે ખાલી પડેલી જગ્યાનો ઉપયોગ કરીને ઘેટાં ચરાવવાનો નવતર પ્રયોગ હાથ ધર્યો છે. આ અભિગમથી માત્ર પશુપાલકોને વધારાની આવક જ નથી થઈ રહી, પરંતુ સોલાર પાવર પ્લાન્ટના સંચાલકોને પણ ઘાસ કાપવા માટે યાંત્રિક સાધનો અને બળતણનો ખર્ચ બચાવવામાં મોટી રાહત મળી રહી છે. આધુનિક યુગમાં જમીનનો મહત્તમ અને બહુહેતુક ઉપયોગ કઈ રીતે થઈ શકે તેનું આ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.
આ યોજના પાછળનો મુખ્ય હેતુ ખેતીની સાથે સાથે સ્વચ્છ ઉર્જાનું ઉત્પાદન અને સંરક્ષણ બંને સાધવાનો છે. સોલાર ફાર્મમાં મોટા પાયે સોલાર પૅનલ લગાવવામાં આવતી હોય છે, જેની નીચે ઉગતું ઘાસ અને નીંદણ સમયસર સાફ કરવું અનિવાર્ય બને છે. જો આ કાર્ય માટે મશીનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો પ્રદૂષણ વધે છે અને મોટો આર્થિક ખર્ચ થાય છે. તેના વિકલ્પ તરીકે ઘેટાંને ચરાવવામાં આવતા કુદરતી રીતે જ ઘાસ નિયંત્રણમાં રહે છે અને સોલાર પૅનલને કોઈ નુકસાન થતું નથી. આનાથી ખેડૂતોને ભાડા પેટે આર્થિક કમાણી થાય છે અને તેમની પોતાની માલિકીની જમીન પરના ઘાસના મેદાનોને પણ તાજા થવા માટે પૂરતો સમય મળી રહે છે.
આ પ્રકારની કૃષિ-ઉર્જા પ્રણાલી વૈશ્વિક સ્તરે પર્યાવરણ અને અર્થવ્યવસ્થા બંને માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહી છે. એક તરફ જ્યાં અશ્મિભૂત બળતણનો વપરાશ ઘટે છે, તો બીજી તરફ પશુપાલકો માટે રોજગારી અને વધારાની આવકનાં નવાં દ્વાર ખૂલે છે. નિષ્ણાતોના મતે આ પદ્ધતિ ભવિષ્યમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ વિકાસ માટે એક સીમાચિહ્ન રૂપ બનશે. જામનગર સહિત સમગ્ર દેશના કૃષિ અને ઉર્જા ક્ષેત્રે પણ જો આ પ્રકારના નવીન પ્રયોગો અપનાવવામાં આવે, તો ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ વધુ મજબૂત બની શકે છે અને દેશ હરિયાળી ક્રાંતિ તરફ વધુ એક મજબૂત કદમ મંડાશે.
