દક્ષિણ આફ્રિકાના નિષ્ઠાવાન સંરક્ષણવિદ્ ડૉ. કોલીન બેગની વર્ષ ૨૦૦૨ની મોઝામ્બિકની એક સામાન્ય સંશોધન યાત્રાએ આફ્રિકાના સૌથી મોટા વન્યજીવ સંરક્ષણ અભિયાનમાં મોટું પરિવર્તન લાવ્યું છે. લંડનના 'રેફ્લ્સ લંડન એટ ધ ઓડબ્લ્યુઓ' ખાતે યોજાયેલા ટસ્ક કન્ઝર્વેશન એવોર્ડ્સ સમારોહમાં પ્રિન્સ વિલિયમના હસ્તે તેમને વર્ષ ૨૦૨૬નો પ્રતિષ્ઠિત 'પ્રિન્સ વિલિયમ અવોર્ડ ફોર કન્ઝર્વેશન ઇન આફ્રિકા' એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. સંગઠનની સ્થાપના ૨૦૧૩માં થઈ ત્યારથી આ લાઈફટાઈમ અચીવમેન્ટ સન્માન મેળવનાર તેઓ ઇતિહાસમાં પ્રથમ મહિલા છે. તેમની આ સિદ્ધિ છેલ્લાં ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયના સમર્પિત પ્રયાસો અને મોઝામ્બિકના વિશાળ નિયાસા સ્પેશિયલ રિઝર્વમાં વન્યજીવોના રક્ષણની સાક્ષી પૂરે છે.
મૂળભૂત રીતે હની બેઝર અને પરંપરાગત મધ એકત્ર કરવાની પદ્ધતિઓનો અભ્યાસ કરવા આવેલા ડૉ. બેગ અને તેમના પતિ કીથ બેગે વર્ષ ૨૦૦૩માં 'નિયાસા કાર્નિવોર પ્રોજેક્ટ' ની શરૂઆત કરી હતી. ઉત્તરી મોઝામ્બિકમાં ફેલાયેલા આશરે ૪૨,૦૦૦ ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં સિંહો, દીપડાઓ, સ્પોટેડ હાયના અને આફ્રિકન વાઇલ્ડ ડોગ્સનું રક્ષણ કરવા માટે આ પ્રોજેક્ટ સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થયો છે. વન્યજીવોના નિરીક્ષણ ઉપરાંત, આ સંગઠને સ્થાનિક માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ ઘટાડવા માટે અનોખા અભિગમ અપનાવ્યા છે. જેમાં સમુદાય આધારિત વન્યજીવ વાચક પ્રોગ્રામ્સ, પર્યાવરણીય શિક્ષણ અને પરંપરાગત 'સંજા' ઘર જેવી સુરક્ષિત રહેણાંક પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી સ્થાનિક નાગરિકો પણ સંરક્ષણ અભિયાનમાં સક્રિયપણે જોડાઈ શક્યા છે.
આ સફર પડકારોથી મુક્ત રહી નથી, કારણ કે વર્ષ ૨૦૨૫માં થયેલા એક હુમલામાં પ્રોજેક્ટના ચાર સ્ાઉટ્સ શહીદ થયા હોવા છતાં ડૉ. બેગ અને તેમની ટીમે અદમ્ય સાહસ દાખવીને પુનઃકાર્યો શરૂ કર્યા હતા. આ ઉપરાંત, તેમણે ૨૦૧૭માં 'વિમેન ફોર ધ એન્વાયર્નમેન્ટ આફ્રિકા' (WE Africa) ની સહ-સ્થાપના કરીને પર્યાવરણીય ક્ષેત્રે મહિલા નેતૃત્વને મજબૂત બનાવવામાં પણ મોટું યોગદાન આપ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મળેલો આ એવોર્ડ માત્ર તેમનું વ્યક્તિગત સન્માન નથી, પરંતુ નિયાસાના સ્થાનિક રહેવાસીઓ અને સંરક્ષણ ટીમોની મહેનતની સાચી ઓળખ છે, જે ભવિષ્યની પેઢીઓને પ્રકૃતિ રક્ષણ માટે પ્રેરિત કરતી રહેશે.
