જર્મનીની યુનિવર્સિટી ઓફ ટ્યૂબિન્ગનના ન્યુરોબાયોલોજી સંસ્થાનના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં પક્ષીઓની બુદ્ધિમત્તા અને માનસિક ઝડપ વિશે ચોંકાવનારા તથ્યો સામે આવ્યા છે. 'સાયન્સ' જર્નલમાં પ્રકાશીત થયેલા આ સંશોધન મુજબ, કેરિયન કાગડાઓ (Carrion crows) કોઈપણ દ્રશ્ય માહિતીને સમજીને માત્ર ૨૩૫ મિલિસેકન્ડની અંદર નિર્ણય લેવામાં પારંગત હોય છે. વૈજ્ઞાનિકો ફિલિપ શ્મિડબૌર અને પ્રોફેસર એન્ડ્રિયાસ નાઈડર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ પક્ષીઓ સમાન કાર્યો પૂર્ણ કરવામાં માનવીઓ અને અન્ય પ્રાઈમેટ્સ (વાંદરાઓ) કરતા આશરે બમણી ઝડપ ધરાવે છે, જે કુદરતની અદ્ભુત રચના દર્શાવે છે.
આ પ્રયોગ દરમિયાન સંશોધકોએ બે નર કેરિયન કાગડાઓને ટચસ્ક્રીન પર ડાબે કે જમણે ખસતા ટપકાંના સમૂહની દિશા ઓળખવાનું સરળ કાર્ય સોંપ્યું હતું. કાગડાઓએ સ્ક્રીન પર યોગ્ય દિશામાં ટિપ કરીને પોતાનો જવાબ આપ્યો હતો, અને આશ્ચર્યજનક રીતે પેટર્ન અસ્પષ્ટ હોવા છતાં પક્ષીઓ ખૂબ જ સચોટ અને ઝડપી નિર્ણયો લેવામાં સફળ રહ્યા હતા. પક્ષીઓના મગજની આંતરિક પ્રક્રિયા તપાસવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ તેમના મગજના 'નિડોપેલિયમ કોડોલેટેરાલે' નામના ક્ષેત્રની ચેતાકોષીય ગતિવિધિઓ રેકોર્ડ કરી હતી. પરિણામો દર્શાવે છે કે ટપકાં દેખાયાના માત્ર ૭૦ મિલિસેકન્ડની અંદર જ કાગડાઓના મગજે પસંદગીના સંકેતો આપવાનું શરૂ કરી દીધું હતું, જે તેમની શારીરિક પ્રતિક્રિયા આપતા ૧૭૦ મિલિસેકન્ડ અગાઉનું હતું.
સસ્તન પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓની મગજની રચનામાં મોટો તફાવત હોવા છતાં, નિર્ણય લેવાની અંતર્ગત પ્રક્રિયામાં અદભુત સામ્યતા જોવા મળી છે. પ્રોફેસર એન્ડ્રિયાસ નાઈડરના જણાવ્યા અનુસાર, કાગડાઓમાં જોવા મળેલી ન્યુરલ એક્ટિવિટી માનવીઓમાં સ્થાપિત નિર્ણય લેવાની પદ્ધતિઓ સાથે સુસંગત છે, પરંતુ તેનો વેગ અત્યંત અસાધારણ છે. આ સંશોધને વૈજ્ઞાનિક જગતને એ વિચારવા મજબૂર કર્યું છે કે પક્ષીઓની સચેત આંખો પાછળ અપેક્ષા કરતા કેટલું વધુ ઝડપી મગજ કામ કરતું હોય છે. વિવિધ પ્રાણીઓની મગજની રચના જુદી હોવા છતાં આશ્ચર્યજનક રીતે સમાન પરિણામો પર કેવી રીતે પહોંચે છે તે સમજવા માટે આ અભ્યાસ એક મહત્વપૂર્ણ કડી સાબિત થયો છે.
