દેશના નાગરિકો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઓળખપત્ર ગણાતા આધાર કાર્ડમાં નામ સુધારણા અથવા બદલવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને સરળ બનાવવા માટે નવી પ્રમાણભૂત કાર્યપદ્ધતિ લાગુ કરવામાં આવી છે. ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તામંડળ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ નવા નિયમો હેઠળ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ચાર અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી છે. જો તમારા આધાર કાર્ડમાં જોડણીની ભૂલ હોય, લગ્ન કે છૂટાછેડા પછી અટક બદલવી હોય કે પછી આખું નામ જ બદલવું હોય, તો હવે ચોક્કસ નિયમો અને પુરાવાઓ વિના આ કામગીરી થઈ શકશે નહીં.
નવા માળખા અનુસાર, નામના સામાન્ય ફેરફારો જેવા કે નામના ટૂંકાક્ષરો સુધારવા, વચ્ચેનું નામ કે અટક ઉમેરવી અથવા સામાન્ય જોડણીની ભૂલ સુધારવા માટે અરજદારે માત્ર માન્ય ઓળખનો પુરાવો રજૂ કરવાનો રહેશે. બીજી તરફ, લગ્ન પછી અટક બદલવા અથવા છૂટાછેડા બાદ મૂળ નામ ધારણ કરવા માટે ઓળખના પુરાવા સાથે ખાસ નિર્ધારિત સોગંદનામું પરિશિષ્ટ-ડી રજૂ કરવું ફરજિયાત બન્યું છે. આ ઉપરાંત, આધાર નોંધણી કેન્દ્રના કર્મચારીની ભૂલથી નામ ખોટું છપાયું હોય તો પુખ્ત વયના લોકોએ પરિશિષ્ટ-બી અને સગીરો માટે પરિશિષ્ટ-સી સોગંદનામું ઓળખના પુરાવા સાથે જમા કરાવવું પડશે.
જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાનું આખું નામ બદલવા માંગતી હોય, જેનાથી તેની અગાઉની ઓળખ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જતી હોય, તો તેને મોટા ફેરફારની શ્રેણીમાં ગણવામાં આવશે. આવા કિસ્સાઓમાં સરકારી ગેઝેટનું જાહેરનામું અને કાયદેસરનો ઓળખ પુરાવો આપવો અનિવાર્ય રહેશે. આ તમામ સુધારાઓ માટે નાગરિકોએ નજીકના અધિકૃત કેન્દ્રની મુલાકાત લઈ સંબંધિત દસ્તાવેજો સાથે પંચોતેર રૂપિયાની નિયત ફી ચૂકવી બાયોમેટ્રિક ચકાસણી પૂર્ણ કરવાની રહેશે. અરજી કર્યા બાદ મળતી રસીદ પરના નોંધણી નંબરથી પ્રક્રિયાની સ્થિતિ જાણી શકાશે. અરજદારો પોતાના સુધારાની ચોક્કસ શ્રેણી સમજીને જરૂરી કાગળો અગાઉથી તૈયાર રાખે તો અરજી નામંજૂર થવાનું જોખમ ટાળી શકાય છે.
