અમેરિકામાં ઉચ્ચ અભ્યાસ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યના સ્વપ્નો સેવીને ગયેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક અત્યંત ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. અમેરિકી સરકાર દ્વારા વિઝા ફ્રોડ પકડવા માટે અંડરકવર સ્ટિંગ ઓપરેશનના ભાગરૂપે ચલાવવામાં આવતી નકલી 'યુનિવર્સિટી ઓફ ફાર્મિંગ્ટન'માં ફસાયેલા પાંચ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની મુશ્કેલીઓમાં વધારો થયો છે. આ વિદ્યાર્થીઓએ સંસ્થામાં ભરેલી પોતાની લાખો રૂપિયાની ટ્યુશન ફી પરત મેળવવા માટે કોર્ટમાં સામૂહિક (ક્લાસ-એક્શન) અરજી દાખલ કરી હતી, જેને યુએસ ફેડરલ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી છે. વિદ્યાર્થીઓની દલીલ હતી કે તેઓ આ સંસ્થાને અસલી અને માન્યતા પ્રાપ્ત માનીને પ્રવેશ્યા હતા, પરંતુ કોર્ટે આ મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશે મહત્વનું અવલોકન કરતા જણાવ્યું હતું કે આ યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મેળવનાર દરેક વિદ્યાર્થીને એકસરખા નિર્દોષ પીડિત માની શકાય નહીં. સામાન્ય રીતે અમેરિકામાં વર્ક ઓથોરાઈઝેશન પૂરું થવાના આરે હોય ત્યારે વિઝાની મુદત લંબાવવા માટે 'પે-ટુ-સ્ટે' (પૈસા ચૂકવો અને રહો) નીતિ હેઠળ આવા માસ્ટર્સ કોર્સમાં પ્રવેશ લેવામાં આવતા હોય છે. ન્યાયાધીશના મતે, આ કેસમાં તમામ વિદ્યાર્થીઓને એકસાથે સામૂહિક સુનાવણી હેઠળ લાવવાથી દોષિત અને નિર્દોષ બંને એક જ હરોળમાં આવી જશે, જે ન્યાયિક દ્રષ્ટિએ યોગ્ય નથી. અગાઉ વર્ષ ૨૦૨૪માં અપીલ કોર્ટે પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા કરારોને કાયદાકીય માન્યતા આપી શકાતી નથી.
ફેડરલ કોર્ટના આ તાજા ચુકાદાથી કાનૂની લડાઈનો અંત આવ્યો નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે સંઘર્ષ વધુ જટિલ બન્યો છે. સામૂહિક અરજી રદ્દ થયા બાદ હવે આ પાંચેય ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ કાનૂની રાહ પર આગળ વધવા માટે વ્યક્તિગત સ્તરે કોર્ટ સમક્ષ પોતાની નિર્દોષતા સાબિત કરવી પડશે. દરેક વિદ્યાર્થીએ નક્કર પુરાવાઓ સાથે એ વાતની ખાતરી આપવી પડશે કે તેમનો વાસ્તવિક હેતુ માત્ર ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મેળવવાનો જ હતો અને તેઓ અજાણતા જ આ નકલી વિઝા રેકેટનો ભોગ બન્યા હતા. જો તેઓ આ કસોટીમાં ખરા ઉતરશે તો જ તેમની ટ્યુશન ફી પરત મેળવવાની આશા જીવંત રહી શકશે, નહિતર તેમની આ આર્થિક લડાઈ વધુ લાંબી ચાલી શકે છે.
