સોનિયા ગાંધીએ તેમના તાજેતરમાં રિલીઝ થયેલા પુસ્તક 'બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ'માં ભારતના રાજકારણના ભૂતકાળના એક સંવેદનાત્મક પ્રકરણ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. વર્ષ ૧૯૭૮ના ડિસેમ્બર મહિનામાં જનતા પાર્ટીની સરકારે વિશેષાધિકાર ભંગના કેસમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીને તિહાર જેલમાં મોકલ્યા હતા. તે સમયે સોનિયા ગાંધી દરરોજ પોતાની સાસુ માટે ઘરેથી ટિફિનમાં ભોજન લઈને જેલ જતા હતા. જેલની કડકડતી ઠંડીમાં, લોખંડના સળિયાવાળી સાદી બેરેકમાં બેઠેલી ઈન્દિરા ગાંધીની હાલત જોઈને સોનિયા ગાંધીની આંખોમાં આંસુ આવી જતા હતા. ઈન્દિરા ગાંધીએ પોતાના પરિવારજનોને તિહાર ન આવવા સલાહ આપી હોવા છતાં, સોનિયા ગાંધી નિયમિતપણે ભોજન, પુસ્તકો અને બાળકોના ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સ લઈને જેલ પહોંચતા હતા.
આ સંભારણામાં એક અત્યંત રોચક ખુલાસો પણ થયો છે, જે કુખ્યાત ફ્રેન્ચ સિરિયલ કિલર ચાર્લ્સ શોભરાજ સાથે જોડાયેલો છે. ઈન્દિરા ગાંધીએ પોતાની સુરક્ષામાં તૈનાત ત્રણ મહિલાઓ ઉપરાંત તે જ કમ્પાઉન્ડમાં કેદ એક યુવતી માટે પણ પૂરતા પ્રમાણમાં ભોજન મોકલવા કહ્યું હતું. સોનિયા ગાંધી તેને ચાર્લ્સ શોભરાજની ઓસ્ટ્રેલિયન સાથીદાર તરીકે યાદ કરે છે, જેને થાઈલેન્ડ, નેપાળ અને ભારતમાં પ્રવાસીઓની હત્યાના કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં મિત્ર દ્વારા આપવામાં આવેલું હેમ (સૂવરનું માંસ) મોકલવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ જ્યારે એ યુવતીએ તે ખાવાની ના પાડી, ત્યારે ઈન્દિરા ગાંધીની દરિયાદિલીને કારણે મેનુ બદલીને તાત્કાલિક રોસ્ટ ચિકન તૈયાર કરાવવામાં આવ્યું હતું. ઇતિહાસકારોના મતે, આ કેદી કદાચ કેનેડિયન નાગરિક મેરી-એન્ડ્રી લેક્લેક હોઈ શકે છે, જે તે સમયે તિહારમાં કેદ હતી અને વિઝિટર્સના પાસપોર્ટના ઉપયોગને કારણે ઓસ્ટ્રેલિયન તરીકે ગેરસમજ થઈ હશે.
ઈન્દિરા ગાંધીની આ જેલવાસની સફર માત્ર એક સાપ્તાહિક ઘટના હતી પરંતુ તે રાજકીય રીતે ખૂબ જ ઉથલપાથલ ભરેલી સાબિત થઈ હતી, જેનું પરિણામ બે વર્ષ બાદ ૧૯૮૦માં તેમની ફરીથી સત્તામાં વાપસી રૂપે જોવા મળ્યું. જેલની અંદર પણ ઈન્દિરા ગાંધીએ મક્કમતા જાળવી હતી અને ૧૯૩ લોખંડના સળિયા તેમજ ૧૧ તાళાઓવાળી તે કોઠડીમાં તેમણે પોતાના સમયની ગણતરી પણ કરી હતી. સોનિયા ગાંધીને જેલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ દ્વારા રાહુલ અને પ્રિયંકાને પણ મળવાની મંજૂરી મળી હતી, જેનાથી ઈન્દિરા ગાંધીના ચહેરા પર ખુશી આવી ગઈ હતી. માત્ર એક સપ્તાહના આ કારાવાસ બાદ ડિસેમ્બર ૨૬ના રોજ તેમની મુક્તિ થઈ હતી. સોનિયા ગાંધીનું આ પુસ્તક તે સમયના રાજકીય સંઘર્ષો અને માનવીય સંબંધોની એક અનોખી ઝાંખી કરાવે છે.
