ઇતિહાસકારો હંમેશાં માનતા આવ્યા છે કે કપરા કાળમાં માર્ગદર્શન મેળવવા માટે ભૂતકાળના પન્ના ફંફોસવા જરૂરી છે, અને આ વાત વર્તમાન સમયમાં ઈરાન તથા યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના પ્રભાવ વચ્ચે એકદમ સાચી સાબિત થાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ક્રિપ્ટોલોજી, રડાર અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં જે ક્રાંતિકારી બદલાવો આવ્યા હતા, તેનો અભ્યાસ આજની ડિજિટલ યુદ્ધની રણનીતિ ઘડવા માટે અત્યંત ઉપયોગી છે. યુક્રેનનું યુદ્ધ શરૂઆતમાં પરંપરાગત શૈલીનું લાગતું હતું, પરંતુ સમય જતાં તે આધુનિક ટેકનોલોજી અને ભવિષ્યના યુદ્ધનું સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યું છે. આજના બદલાતા વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં સંશોધન અને વિકાસ પાછળ મોટાપાયે રોકાણ કરવું એ સમયની સૌથી મોટી માંગ છે.
આજના આધુનિક યુદ્ધોમાં માત્ર શસ્ત્રો જ નહીં પરંતુ સેનાનું નેતૃત્વ કેવું છે તે પણ પરિણામ નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધના પેસિફિક રણસંગ્રામમાં આક્રમક સ્વભાવના એડમિરલ વિલિયમ હેલસી જેવા યોદ્ધાઓએ કમાન્ડ સંભાળ્યો હતો, તો બીજી તરફ અત્યંત શાંત અને દીર્ઘદ્રષ્ટા એડમિરલ રે સ્પ્રાન્સ જેવા નેતાઓ પણ હતા જેઓ લાંબા ગાળાની અસરો વિચારીને નિર્ણયો લેતા હતા. યુદ્ધના મેદાનમાં દુશ્મનને જડબાતોડ જવાબ આપવા આક્રમકતા જરૂરી છે, પરંતુ સાથે જ પરિસ્થિતિને ઠંડા કલેજે સમજીને લાંબા ગાળાનું આયોજન કરનારા નેતૃત્વની પણ એટલી જ આવશ્યકતા રહે છે. નેતૃત્વની આ કુશળતા જ સેનાને વિનાશથી બચાવીને વિજય તરફ દોરી જાય છે.
યુદ્ધો માત્ર સરહદ પર લડાઈથી નથી જીતાતા, પરંતુ તે કારખાનાઓ અને શિપયાર્ડ્સમાં પણ રમાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધના સમયમાં અમેરિકા અઠવાડિયામાં એક કરતા વધુ ડિસ્ટ્રોયર જહાજોનું નિર્માણ કરતું હતું, જ્યારે આજે ચીન વિશ્વની સૌથી મોટી નૌકાદળ ઊભી કરી રહ્યું છે ત્યારે ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે. આ ઉપરાંત, પર્શિયન ગલ્ફ અને રેડ સી જેવા જોખમી વિસ્તારોમાં તૈનાત આપણા સૈનિકો આજે પણ અસંખ્ય પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેમને સમગ્ર દેશના મજબૂત સમર્થનની જરૂર છે.
