આવકવેરા વિભાગ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, ૧ એપ્રિલથી ૧૦ નવેમ્બર દરમિયાન દેશના શુદ્ધ પ્રત્યક્ષ કર સંગ્રહમાં વાર્ષિક ધોરણે ૧૧.૭૬ ટકાનો મજબૂત વધારો નોંધાયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કર સંગ્રહ વધીને ૧૪.૪૨ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો છે, જે ગત નાણાકીય વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ૧૨.৯০ લાખ કરોડ રૂપિયા હતો. બીજી તરફ, રિફંડ આપતા પહેલાની કુલ કર આવક અથવા તો ગ્રોસ ડિરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શન પણ ૧૪.૦૨ ટકા વધીને ૧૭.૫૦ લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ગત વર્ષે ૧૫.૩૫ લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. સરકાર દ્વારા નાણાકીય વર્ષ માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવેલા કુલ ૨૬.૯૭ લાખ કરોડ રૂપિયાના બજેટ લક્ષ્યાંકમાંથી આશરે ૫૩ ટકા એટલે કે ૧૪.૪૨ લાખ કરોડ રૂપિયાનું લક્ષ્ય અત્યારથી જ સિદ્ધ કરી લેવામાં આવ્યું છે, જે અર્થતંત્ર માટે અત્યંત હકારાત્મક સંકેત છે.
વિગતવાર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, કોર્પોરેટ ટેક્સ અને નોન-કોર્પોરેટ ટેક્સ બંને ક્ષેત્રોમાં સારો વિકાસ જોવા મળ્યો છે. શુદ્ધ કોર્પોરેટ ટેક્સ કલેક્શન ગત વર્ષના ૫.૩૬ લાખ કરોડ રૂપિયાની સરખામણીએ વધીને ૬.૩૨ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે, જેમાં અંદાજે ૧૭.૮૪ ટકાની પ્રભાવશાળી વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. જ્યારે વ્યક્તિગત કરદાતાઓ, હિન્દુ અનડિવાઈડેડ ફેમિલીઝ (HUFs) અને ફર્મોનો સમાવેશ કરતા શુદ્ધ બિન-કોર્પોરેટ કર સંગ્રહમાં ૫.૩૦ ટકાનો વધારો થઈને આંકડો ૭.૫૬ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચ્યો છે. આ ઉપરાંત, શેરબજારની પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT)માં તો આશ્ચર્યજનક રીતે ૫૧.૫૬ ટકાનો જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો છે અને તે ૩૫,૬૮૧.૮૮ કરોડ રૂપિયાથી વધીને ૫૪,૦૭૭.૯૦ કરોડ રૂપિયા થયો છે, જે ભારતીય મૂડી બજારની મજબૂત તેજીની સાક્ષી પૂરે છે.
કરદાતાઓને નાણાકીય રાહત આપવાના ભાગરૂપે સરકારે પ્રત્યક્ષ કર રિફંડની પ્રક્રિયામાં પણ વેગ આણ્યો છે, જેના કારણે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ૧૦ નવેમ્બર સુધીમાં રિફંડ લગભગ ૨૬ ટકા વધીને ૩.૦૮ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયા છે. ગત નાણાકીય વર્ષના સમાન સમયગાળામાં આ રિફંડ ૨.૪૫ લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકારની કર વસૂલાતની નીતિઓ અને ટેકનોલોજી આધારિત પ્રક્રિયાઓ અત્યંત અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ અને નીતિનિર્માતાઓ માને છે કે કર સંગ્રહમાં થઈ રહેલો આ સતત વધારો દેશના રાજકોષીય સ્વાસ્થ્યને મજબૂત કરશે અને સરકારને વિકાસલક્ષી તેમજ કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે પૂરતું ભંડોળ પૂરું પાડવામાં મદદરૂપ બનશે.
