કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બુધવારે દેશની વિઝા વ્યવસ્થામાં વ્યાપક સુધારા કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી પ્રવાસીઓનું આગમન વધારવા ઉપરાંત મેડિકલ ટુરિઝમ અને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ નવા સુધારેલા માળખા અંતર્ગત વિઝાની મુખ્ય કેટેગરીઓને ૧૩ થી ઘટાડીને ૯ કરવામાં આવી છે અને સબ-કેટેગરીઝને ૪૯ થી ઘટાડીને ૨૩ પર લાવવામાં આવી છે. સરકારે ૨૭ ઓગસ્ટથી અમલમાં આવેલ આ ફેરફારો દ્વારા વિવિધ કેટેગરી વચ્ચેના ઓવરલેપને દૂર કરીને મુલાકાતીઓ, દર્દીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને બિઝનેસમેન માટે વધુ સ્પષ્ટ વિકલ્પો પૂરા પાડ્યા છે, જેમાં ખાસ કરીને 'ટૂરિસ્ટ વિઝા'નું નામ બદલીને 'વિઝિટર વિઝા' કરવામાં આવ્યું છે.
વિઝા મેળવવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાને વિદેશી નાગરિકો માટે અત્યંત સરળ અને ઝડપી બનાવવા માટે, ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા તમામ ૨૩ સબ-કેટેગરીઝમાં વિઝા અરજી ફોર્મમાં ભરવાના થતા ડેટા ફિલ્ડ્સ અથવા વિગતોમાં ૬૫ થી ૭૦ ટકા સુધીનો મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ વિઝા અરજી કરતી વખતે અરજદારોએ ઘણી બધી લાંબી અને જટિલ વિગતો ભરવી પડતી હતી, પરંતુ હવે નવા ફોર્મ ખૂબ જ ટૂંકા અને સરળ બનવાથી અરજદારોનો સમય બચશે તેમજ પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનશે. સરકારના આ પગલાથી ભારત સાથે કાયદેસરની મુસાફરી, શિક્ષણ, હેલથકેર અને આર્થિક ભાગીદારીને વેગ મળવાની પૂરી સંભાવના છે.
આ વ્યાપક ફેરફારોને જમીની સ્તરે અમલમાં મૂકવા માટે ગૃહ મંત્રાલય હાલમાં પોતાની આઈટી સિસ્ટમ્સ (IT systems) ને અપડેટ કરી રહ્યું છે, અને એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે કે આ નવા સુધારેલા માળખા હેઠળના વિઝા વર્ષ ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં સત્તાવાર રીતે ઇશ્યૂ કરવાનું શરૂ થઈ જશે. સરકારના આ દીર્ઘદ્રષ્ટિપૂર્વકના નિર્ણયથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે પ્રવાસન, બિઝનેસ અને ઉચ્ચ શિક્ષણનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવશે, જેનાથી દેશના અર્થતંત્રને પણ મોટો ફાયદો થશે.
