દેશમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ કૌભાંડો અને સાયબર અપરાધોના વધી રહેલા જોખમને ગંભીરતાથી લેતા સુપ્રીમ કોર્ટે વ્હોટ્સએપ અને અન્ય સંબંધિત મધ્યસ્થીઓને આ મામલે કડક પગલાં ભરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો છે. વ્હોટ્સએપ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે પ્લેટફોર્મે અગાઉથી જ લગભગ 9,400 જેટલા શંકાસ્પદ એકાઉન્ટ્સ સામે કાર્યવાહી કરી છે અને શંકાસ્પદ યુઝર્સને ચેતવણી આપવા માટે એક નવું સોફ્ટવેર પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. કોર્ટે આ તમામ પ્લેટફોર્મને તેમના સૂચનો અને પ્રસ્તાવો ઇન્ડિયન સાયબરક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) સમક્ષ પણ સબમિટ કરવા જણાવ્યું છે, અને આ મામલાની આગામી સુનાવણી 23 નવેમ્બરના રોજ હાથ ધરવામાં આવશે.
આ સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકોની જવાબદારી પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. બેંકોને ગ્રાહકો માટે 'સુરક્ષા કવચ' ગણાવતા કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો બેંકની બેદરકારી કે પૂરતી તકેદારીના અભાવે ગ્રાહક સાથે કોઈ સાયબર ફ્રોડ થાય, તો બેંકે પીડિતને થયેલા નુકસાનની સંપૂર્ણ ભરપાઈ અથવા ઓછામાં ઓછી ગુમાવેલી રકમ જેટલું યોગ્ય વળતર ચૂકવવું પડશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશના વડપણ હેઠળની બેંચે પ્રશ્ન કર્યો હતો કે જ્યારે કોઈ ખાતામાંથી અચાનક સામાન્ય વ્યવહારોથી વિપરીત મોટી રકમની હેરાફેરી થતી હોય, ત્યારે બેંકો આવા શંકાસ્પદ વ્યવહારોને તાત્કાલિક કેમ અટકાવતી નથી.
આ કડક નિયમનોના અસરકારક અમલીકરણ માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ને તમામ અધિકૃત નાણાકીય સંસ્થાઓની યાદી રજૂ કરવા આદેશ અપાયો છે. જોકે આ વર્ષે સાયબર અપરાધોમાં 50 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, છતાં અત્યાર સુધીમાં નાગરિકોએ 800 કરોડ રૂપિયા ગુમાવ્યા છે, જે અત્યંત ચિંતાજનક બાબત છે. કોર્ટે આરબીઆઈના પ્રસ્તાવિત કેવાયસી (KYC) સુધારા નિર્દેશોની સમીક્ષા કરવાની પણ વાત કરી છે. આ સાથે દેશભરના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની કાયદો અને વ્યવસ્થા સંભાળતી એજન્સીઓને ડિજિટલ અરેસ્ટના ગુનાઓ અને તેની તપાસ અંગેના વિગતવાર અહેવાલો સંબંધિત સમિતિ સમક્ષ રજૂ કરવા નિર્દેશ કરવામાં આવ્યો છે.
