વર્તમાન સમયમાં AI, સુપરચિપ્સ અને સાયબર વોરફેર ભલે વૈશ્વિક જાસૂસીના સમીકરણો બદલી રહ્યા હોય, પરંતુ ગુપ્ત માહિતી મેળવવાની સૌથી જૂની અને અકસીર પદ્ધતિ આજ પણ માનવીય નબળાઈઓ પર આધારિત છે. ટેકનોલોજી જગતમાં હાલમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બનેલો એનવીડિયા (Nvidia) ના CEO જેન્સન હુઆંગ અને સિંગાપુરની એક AI ફર્મમાં કામ કરતી એલિસ હુઆંગ વચ્ચેનો કથિત સંબંધ આ વાતની સાક્ષી પૂરે છે. વોશિંગ્ટન દ્વારા આ મહિલા પર ચીનની ગુપ્તચર સંસ્થા માટે કામ કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે, જોકે બેઇજિંગે આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે કે કેવી રીતે સુંદરતા, આકર્ષણ અને નિકટતાનો ઉપયોગ કરીને સત્તાના શીર્ષ સ્થાને બેઠેલા દિગ્ગજોને પ્રભાવિત કરી શકાય છે અને દેશના મહત્વના રહસ્યો ચોરી શકાય છે.
જાસૂસીના ઈતિહાસ પર નજર કરીએ તો, આકર્ષણ અને બ્લેકમેલના માધ્યમથી મોટા નેતાઓ અને અધિકારીઓને ફસાવવાના અનેક રોમાંચક કિસ્સાઓ જોવા મળે છે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જર્મની માટે જાસૂસી કરવાના આરોપમાં ૧૯૧૭માં ફાંસીના માઢે ચઢાવવામાં આવેલી ડચ નૃત્યાંગના માટા હારીથી લઈને શીત યુદ્ધ (Cold War) ના સમયના અનેક કિસ્સા જગજાહેર છે. ૧૯૬૪માં ફ્રાન્સના રાજદૂત મોરિસ ડેજીઆનને મોસ્કોમાં એક પરસ્ત્રીસંબંધને કારણે પાછા બોલાવી લેવાયા હતા, તો બીજી તરફ સોવિયેત KGB દ્વારા બ્રિટિશ દૂતાવાસના કર્મચારી જ્હોન વાસલને તેમની અંગત ક્ષણોના ફોટાઓ દ્વારા બ્લેકમેલ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ૧૯૮૦ના દશકામાં ઇઝરાયેલના પરમાણુ કાર્યક્રમનો પર્દાફાશ કરનાર મોર્ડેચાઈ વાનુનુને પણ 'સિન્ડી' નામની એક મહિલા જાસૂસ દ્વારા જ રોમમાં ફસાવીને મોસાદ દ્વારા અપહરણ કરાવવામાં આવ્યું હતું. આવા અનેક કિસ્સાઓમાં દાયકાઓ સુધી સંબંધો જાળવીને સંવેદનશીલ દસ્તાવેજો કઢાવવામાં આવ્યા હોવાના પુરાવા છે.
હની ટ્રેપના રસ્તાઓ માત્ર હોલીવુડ ફિલ્મો જેવા ગ્લેમરસ જ નથી હોતા, પરંતુ તેમાં પૂર્વ જર્મનીના 'રોમિયો સ્પાઈસ' જેવા પ્રશિક્ષિત વ્યાવસાયિકોથી લઈને સેક્સ વર્કર્સ અને બિઝનેસમેન સુધીના પાત્રોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ફ્રાન્સ અને બ્રિટન સહિતની દુનિયાભરની ગુપ્તચર એજન્સીઓ સ્વીકારે છે કે આ પ્રકારના ઓપરેશનોમાં એજન્ટોની અત્યંત શારીરિક અને માનસિક પ્રતિબદ્ધતાની જરૂર પડે છે, જે ઘણીવાર સત્તાવાદી સરકારો માટે સરળ બને છે. કાઉન્ટર-ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સીઓ હંમેશાં અધિકારીઓને સાવચેત રહેવાની ચેતવણી આપે છે કે જાસૂસી ક્યારેય અચાનક નથી થતી, પરંતુ તેની શરૂઆત અતિશય મીઠા અને ઉત્સાહી સંબંધોથી થાય છે. જો કોઈની રૂચિ તમારામાં અસાધારણ રીતે વધુ હોય અથવા તે 'ખૂબ જ સારું' લાગે, તો સચેત થઈ જવાની જરૂર છે.
