દેશમાં પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલના બ્લેન્ડિંગ (E20 લક્ષ્યાંક) માટે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા ઇથેનોલ ટેન્ડરમાં મકાઈ મુખ્ય ઘટક તરીકે ઉભરી આવી છે. આ ટેન્ડરમાં મકાઈ આધારિત ઇથેનોલ માટે ૫૯% જેટલા જંગી ઓફર્સ મળ્યા છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં ૩૭%નો મોટો ઉછાળો દર્શાવે છે. સરકાર દ્વારા મકાઈ આધારિત ઇથેનોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૩નો ઘટાડો કરવા છતાં આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. બીજી બાજુ, મકાઈના બજારભાવ પહેલેથી જ ગત વર્ષની સરખામણીએ બમણા થઈ ગયા છે અને ચાલુ વર્ષે ખરીફ પાકનું ઉત્પાદન ૧૫% સુધી ઘટવાની ધારણા છે, જેના કારણે આગામી સમયમાં બજારમાં મકાઈની ભારે તંગી સર્જાઈ શકે છે.
મકાઈ માત્ર ઇથેનોલ જ નહીં પરંતુ પોલ્ટ્રી ફાર્મિંગમાં વપરાતા પશુઆહારનો પણ અનિવાર્ય હિસ્સો છે, જ્યાં પશુઆહારમાં મકાઈનો હિસ્સો આશરે ૬૦% જેટલો હોય છે. આ ઉપરાંત, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને પેપર ઉદ્યોગમાં વપરાતા સ્ટાર્ચની બનાવટમાં પણ મકાઈનો મોટા પાયે ઉપયોગ થાય છે. ઇથેનોલ ઉત્પાદકોએ તેમની સંપૂર્ણ ક્ષમતા મુજબ બિડ કરી છે કારણ કે સરકારે શુગર કેન જ્યુસ અને બી-હેવી મોલાસીસ જેવા અન્ય વિકલ્પો પર મર્યાદા મૂકી છે. જોકે, કૃષિ અને ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અનાજ અને ખાદ્ય સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી અનિવાર્ય છે, કારણ કે જો મકાઈના ભાવ આ જ પ્રકારે ઊંચા રહેશે તો તેનો સીધો બોજ પોલ્ટ્રી ઉદ્યોગ અને સામાન્ય ગ્રાહકો પર પડશે.
જો સરકાર મકાઈ આધારિત ઇથેનોલ માટે ઊંચા ભાવ ચૂકવશે તો ઇથેનોલ ઉત્પાદન જળવાઈ રહેશે પરંતુ પોલ્ટ્રી ઉદ્યોગને નુકસાન વેઠવું પડશે, અને જો ઊંચા ભાવ નહીં ચૂકવાય તો ઇથેનોલ પ્રોડક્શન પર વિપરીત અસર પડી શકે છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે ઇથેનોલના આક્રમક આંકડાઓ પાછળ વાસ્તવિક સપ્લાયની સ્થિતિ અને ઉપલબ્ધતા ચકાસવી ખૂબ જ જરૂરી છે. અંતિમ ફાળવણી મકાઈની ઉપલબ્ધતા, ખાદ્ય સુરક્ષાની પ્રાથમિકતાઓ અને બજારની સ્પર્ધાત્મક સ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે, જેથી ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખી શકાય.
