દેશભરમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણના ઉપયોગ વચ્ચે તાજેતરમાં કર્ણાટકમાંથી એક મોટો વિવાદ સામે આવ્યો છે. કર્ણાટકના પેટ્રોલ પંપો પરથી લેવાયેલા સેમ્પલમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત ૨૦ ટકાને બદલે ૨૬ થી ૩૧ ટકા સુધી હોવાના દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. આ અહેવાલો સામે આવતાની સાથે જ રાજકીય અને આર્થિક ગલિયારામાં ચર્ચાનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે. જોકે, દેશની અગ્રણી જાહેર ક્ષેત્રની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ – ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમે આ તમામ દાવાઓને સદંતર ફગાવી દીધા છે અને તેને કાયદાકીય તથા ટેકનિકલ પ્રક્રિયાઓથી વિપરીત ગણાવ્યા છે.
ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે સમગ્ર દેશની જેમ કર્ણાટકમાં પણ પૂરું પાડવામાં આવતું E20 પેટ્રોલ બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) ના ચોક્કસ ધોરણો 'IS 17021'નું સંપૂર્ણ પાલન કરે છે. કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રક્રિયાગત ધોરણો મુજબ સેમ્પલ લેવા, તેને સાચવવા અને પરીક્ષણ કરવા માટે 'એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ' હેઠળ સ્પષ્ટ નિયમો નિર્ધારિત છે, જેમાં છ નમૂના લઈ તમામ પક્ષોની સહી અને નિયત પ્રયોગશાળામાં પરીક્ષણ ફરજિયાત છે. પરંતુ તાજેતરના કથિત દાવાઓમાં આ પ્રક્રિયાનું યોગ્ય પાલન કરવામાં આવ્યું નથી અને તૃતીય-પક્ષ દ્વારા જારી કરાયેલા પ્રમાણપત્રોમાં સંપૂર્ણ ટેકનિકલ વિગતોનો અભાવ હોવાથી ડીલરો કે કંપનીઓને પુનઃપરીક્ષણ કરવાનો અવસર પણ મળ્યો નથી.
આ સમગ્ર મામલે રાજકારણ ગરમાયું છે અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા અને સાર્વજનિક મંચો પરથી સરકાર અને ઓઇલ કંપનીઓ સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે ‘E20 બની ગયું 420’ એવું સૂત્ર આપીને આરોપ લગાવ્યો છે કે સરકારી અને ખાનગી ઓઇલ કંપનીઓ સામાન્ય જનતા સાથે ઠગાઈ કરી રહી છે અને નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવીને વાહનો તથા ગ્રાહકોને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. એક તરફ ઓઇલ કંપનીઓ આ દાવાઓને પાયા વિહોણા અને પદ્ધતિસરની ચકાસણી વગરના ગણાવી રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ રાજકીય નેતાઓની આક્રમક નિવેદનબાજીથી આ વિવાદ આગામી દિવસોમાં વધુ ઘેરો બને તેવી પૂરી સંભાવના દેખાઈ રહી છે.
