JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
દેશ-વિદેશ

કેલિફોર્નિયામાં રોડની પાઇપ હટાવી બ્રિજ બનાવાતા સાલ્મન માછલીઓ માટે ખુલ્યો કુદરતી કુદરતી માર્ગ

| By JAMNAGAR MIRROR
કેલિફોર્નિયામાં રોડની પાઇપ હટાવી બ્રિજ બનાવાતા સાલ્મન માછલીઓ માટે ખુલ્યો કુદરતી કુદરતી માર્ગ
કેલિફોર્નિયાના ફોર્ટ ગોફ ક્રિક ખાતે રસ્તા નીચેની અયોગ્ય પાઇપ હટાવીને પુલ બનાવવામાં આવતા દાયકાઓથી રોકાયેલી ચિજૂક સાલ્મન માછલીઓ માટે નદીનો કુદરતી પ્રવાહ પુનઃ શરૂ થયો છે અને પ્રથમ શિયાળામાં જ ૬૪ માળા જોવા મળ્યા છે.

ગ્રાફિકલ અને ગ્રામીણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો એક સાવ સામાન્ય ભાગ ગણાતી કલ્વર્ટ્સ (પાઇપ કે કોંક્રીટની ચેનલો) કેટલી વારંવાર પર્યાવરણ માટે મોટો અવરોધ બની શકે છે, તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ કેલિફોર્નિયાની ક્લામાથ નદીની ઉપનદી ફોર્ટ ગોફ ક્રિક પર જોવા મળ્યું છે. અહીં દાયકાઓ પહેલાં હાઇવે નીચે પાણીના વહન માટે ૧૫ ફૂટ વ્યાસની સ્ટીલની પાઇપ નાખવામાં આવી હતી. આ પાઇપનો તીક્ષ્ણ ঢાળ અને અતિશય ઝડપી પાણીના પ્રવાહને કારણે પ્રજનન માટે માઇગ્રેટ કરતી સાલ્મન અને સ્ટીલહેડ જેવી માછલીઓ માટે આગળ વધવું અશક્ય બની ગયું હતું. આ ગંભીર સમસ્યાને ધ્યાને રાખીને, 'કેલટ્રાન્સ' દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૪માં આ પાઇપને સંપૂર્ણપણે હટાવી લેવામાં આવી અને તેના સ્થાને પ્રિ-કાસ્ટ કોંક્રીટમાંથી બનાવેલો ૬૦ ફૂટ લાંબો પુલ તૈયાર કરવામાં આવ્યો, જેથી નદીનો પ્રવાહ સંપૂર્ણપણે કુદરતી રીતે વહી શકે.

આ પ્રોજેક્ટ પૂરો થયા પછીના પ્રથમ શિયાળામાં જ જીવવિજ્ઞાનીઓ દ્વારા જે પરિણામો નોંધવામાં આવ્યા તેણે તમામ નિષ્ણાતોને ચોંકાવી દીધા હતા. જે વિસ્તારોમાં પેઢીઓથી માછલીઓની પહોંચ જ નહોતી હતી, તે જ વિસ્તારોમાં ચિજૂક સાલ્મન માછલીઓએ ૬૪ જેટલા માળા (રેડ્ડ્સ) બનાવ્યા હોવાનું જણાયું હતું. સામાન્ય રીતે મોટા પર્યાવરણીય પ્રોજેક્ટ્સમાં પૂર્વ અને ઉત્તર-નિરીક્ષણના ડેટા મેળવવા મુશ્કેલ હોય છે, પરંતુ અહીં માછલીઓએ નવા પુનઃસ્થાપિત નિવાસસ્થાનમાં ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો, જે કન્ઝર્વેશન પ્રોજેક્ટ્સ માટે એક સીમાચિહ્ન સમાન સાબિત થયો છે. માત્ર મોટા ડેમ જ નહીં પરંતુ આવી નાની રોડ ક્રોસિંગ પાઇપ્સ પણ જળચર સૃષ્ટિ માટે કેટલું મોટું જોખમ છે, તેની સાબિતી આ ઘટના પૂરી પાડે છે.

વિશ્વભરમાં જ્યારે પણ નદીઓની માછલીઓ ઘટવાની વાત આવે છે, ત્યારે સૌથી પહેલાં મોટા ડેમ્સ પર ધ્યાન જાય છે, જેમ કે તાજેતરમાં જ ક્લામાથ નદી પરથી ચાર હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક ડેમ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. પરંતુ યુએસ જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS) અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે નાના રોડ ક્રોસિંગ કે કલ્વર્ટ્સ પણ ડેમ જેટલું જ નદીનું વિભાજન કરે છે અને ઠંડા પાણીના આશ્રયસ્થાનોને તોડી નાખે છે. આ સમસ્યા માત્ર કેલિફોર્નિયા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ પેસિફિક નોર્થવેસ્ટ, ન્યૂ ઇંગ્લેન્ડ અને ગ્રેટ લેક્સ જેવા વિસ્તારોમાં હજારો ખોટી રીતે ગોઠવાયેલી પાઇપ્સ માછલીઓનો માર્ગ રોકે છે. ફોર્ટ ગોફ ક્રિકનો આ કેસ સાબિત કરે છે કે પર્યાવરણમાં મોટો બદલાવ લાવવા હંમેશાં મોંઘા કે વિવાદાસ્પદ પ્રોજેક્ટ્સની જરૂર નથી હોતી, પરંતુ રસ્તા વચ્ચે આવતી ખોટી પાઇપને ઓળખીને તેનો યોગ્ય ઉકેલ લાવવો જ પૂરતો છે.

LATEST ARTICLES