ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો ભારત સરકાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની અડચણોને દૂર કરે અને બજાર આધારિત સુધારાઓ ઝડપથી અમલમાં મૂકે, તો વર્ષ ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ દરમિયાન દેશની રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાના વિસ્તરણમાં ૨૦ ટકાથી વધુનો નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. સરકારી નીતિઓ અને પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) જેવી યોજનાઓના સમર્થનથી દેશે ક્લીન એનર્જી મેન્યુફેક્ચરિંગ અને વૈકલ્પિક ઇંધણ ક્ષેત્રે મજબૂત ઉપસ્થિતિ નોંધાવી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં દેશની વાર્ષિક સોલાર પીવી (PV) મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા આશરે ૨૨૫ ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં વધુ ઊંચાઈ સર કરવા માટે તૈયાર છે અને આ સાથે જ ભારત વૈશ્વિક સ્તરે સ્વચ્છ ઉર્જા ઉત્પાદનનું એક મોટું હબ બનીને ઉભરી રહ્યું છે.
પરંપરાગત ઉર્જા ઉપરાંત બાયોએનર્જી અને બાયોફ્યુઅલ ક્ષેત્રે પણ ભારત અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, જ્યાં વર્ષ ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૫ વચ્ચે બાયોફ્યુઅલનું ઉત્પાદન છ ગણું વધીને આશરે ૧૧ અબજ લિટર સુધી પહોંચ્યું છે અને ૨૦૩૦ સુધીમાં તે વધીને ૧૬ અબજ લિટર થવાનો અંદાજ છે. વર્ષ ૨૦૨૭ થી આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોમાં સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) ના મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક ૧ ટકાથી શરૂ થઈને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫ ટકા સુધી પહોંચાડવાનું આયોજન છે, જે લો-કાર્બન ઉડાન ઇંધણ માટે એક નવું બજાર ઊભું કરશે. આ ઉપરાંત, કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગાસ (CBG) ની મદદથી આયાતી નેચરલ ગેસ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાશે, કારણ કે દેશની સસ્ટેનેબલ ફીડસ્ટોક ક્ષમતા વાર્ષિક ૭૫ અબજ ઘન મીટર ગેસ સમાન ઉત્પાદન પૂરું પાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે ભારતની વર્તમાન ગેસની માંગને સંતોષવામાં અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.
જો કે, આ વિશાળ સંભાવનાઓને વાસ્તવિકતામાં ફેરવવા માટે ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઉર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા (એનર્જી સ્ટોરેજ) અને પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓની (ડિસ્કોમ) આર્થિક સ્થિતિ સુધારવી અનિવાર્ય છે. રિન્યુએબલ એનર્જીના વધતા પ્રવાહને પાવર સિસ્ટમમાં યોગ્ય રીતે સંકલિત કરવા માટે ટ્રાન્સમિશન નેટવર્કનો ઝડપી વિકાસ, જમીન સંપાદનમાં વિલંબ ઘટાડવો અને પ્રોજેક્ટના અમલીકરણમાં પારદર્શિતા લાવવી અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે. સરકાર દ્વારા સોલાર સપ્લાય ચેઇનના વ્યૂહાત્મક અપસ્ટ્રીમ સેગમેન્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી અને સપ્લાય ચેઇનને વધુ મજબૂત બનાવવાથી ભારત માત્ર ઉર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનશે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ ક્લીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશનમાં આગેવાની લેવા માટે સજ્જ થશે.
