વર્તમાન સમયમાં ભારતીય ઇક્વિટી બજારો અન્ય ઉભરતા બજારોની સરખામણીમાં નબળો દેખાવ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (સેબી) દ્વારા રોકાણકારોના ટેક્સ બાદના રિટર્નને સુધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચનો કરવામાં આવ્યા છે. ભારતમાં હાલમાં લિસ્ટેડ ઇક્વિટી પર ૧૨ મહિનાથી વધુ સમય માટેના હોલ્ડિંગ પર ૧૨.૫% નો લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (LTCG) ટેક્સ અને ૧૨ મહિનાની અંદર વેચવામાં આવેલા શેર પર ૨૦% નો શોર્ટ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (STCG) ટેક્સ લાગુ પડે છે. આ ઉપરાંત સરચાર્જ, સેસ અને સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) જેવા વધારાના વેરા રોકાણકારોની કુલ ટેક્સ જવાબદારીને નોંધપાત્ર રીતે વધારી દે છે, ખાસ કરીને જ્યારે વિદેશી રોકાણકારોએ ૨૦૨૫ થી અત્યાર સુધીમાં ૫૦ અબજ ડૉલરથી વધુના ભારતીય શેર વેચી દીધા છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઇક્વિટી ટેક્સ માળખામાં થયેલા સતત વધારાને કારણે બજારના સહભાગીઓ દ્વારા ટેક્સમાં રાહત આપવાની પ્રબળ માંગ ઉઠી છે. વર્ષ ૨૦૦૪માં સરકારે STT દાખલ કરીને LTCG ટેક્સ નાબૂદ કર્યો હતો, પરંતુ ૨૦૧૮માં તેને ફરીથી ૧૦% ના દરે લાવવામાં આવ્યો અને ૨૦૨૪માં તેને વધારીને LTCG માટે ૧૨.૫% અને STCG માટે ૨૦% કરી દેવામાં આવ્યો હતો. આ વધારાના બોજ અને નબળા બજાર પ્રદર્શનને કારણે ભારતીય શેરબજારે અન્ય વૈશ્વિક બજારોની સરખામણીમાં પછાત દેખાવ કર્યો છે. નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે અગાઉ સ્વીકાર્યું હતું કે સ્થાનિક અને વિદેશી રોકાણકારોએ આ ટેક્સ નીતિઓ અંગે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે, જોકે આગામી બજેટ પહેલાં સરકારે હજુ સુધી ટેક્સ ઘટાડવા અંગે કોઈ ચોક્કસ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી નથી.
વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ટેક્સ પ્રણાલીની સરખામણી કરવામાં આવે તો, અમેરિકા, યુકે, સિંગાપોર, હોંગકોંગ, યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા અનેક મોટા નાણાકીય બજારો વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો પર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ લગાવતા નથી અથવા તેમને છૂટ આપે છે. આ વૈશ્વિક પ્રથાઓથી વિપરીત ભારત વિદેશી રોકાણકારોના નફા પર અહીં જ ટેક્સ વસૂલે છે, જે ભારતીય નાણાકીય બજારોની સ્પર્ધાત્મકતા સામે મોટો પડકાર ઉભો કરે છે. હાલમાં જ્યારે રૂપિયો નબળો પડી રહ્યો છે અને વિદેશી રોકાણકારોનો પ્રવાહ સતત ઘટી રહ્યો છે, ત્યારે બજારના હિતમાં ટેક્સ માળખાનું તર્કસંગતીકરણ કરવું સમયની માંગ બની ગયું છે જેથી ભારતીય ઇક્વિટી બજારને ફરીથી આકર્ષક બનાવી શકાય.
