ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે આગામી ડિસેમ્બરમાં નિર્ધારિત મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ના અમલીકરણ અંગે બ્રસેલ્સ ખાતે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે ગત અઠવાડિયે બ્રસેલ્સની મુલાકાત લીધી હતી, જ્યાં તેમણે યુરોપિયન કમિશનના વેપાર, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી અને કરવેરા તથા કસ્ટમ્સ યુનિયનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે વિસ્તૃત ચર્ચાઓ કરી હતી. વાણિજ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેઠકોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કસ્ટમ્સ સહકારને મજબૂત કરવાનો, વેપારને વધુ સરળ બનાવવાનો અને ભારત-EU એફટીએના સફળ અમલીકરણ માટેની પૂર્વ તૈયારીઓને આખરી ઉપચાર આપવાનો હતો. બંને પક્ષોએ વ્યવસાયોને ટેકો આપવા, ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ ઘટાડવા અને કાયદેસરના વેપારની અવરજવરને અવિરત રાખવા માટે ડિજિટલ અને પારદર્શક કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયાઓની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂક્યો હતો.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ગત 27 જાન્યુઆરીના રોજ બંને પક્ષો દ્વારા આ કરારની વાટાઘાટો પૂર્ણ થઈ હોવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ ઐતિહાસિક કરાર અમલમાં આવ્યા બાદ ભારતનાં ચામડા ઉદ્યોગ, ટેક્સટાઇલ્સ અને રત્ન-આભૂષણો જેવા શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોને યુરોપિયન બજારોમાં ડ્યુટી-ફ્રી (કરમુક્ત) પ્રવેશ મળવાનો માર્ગ મોકળો થશે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારોને વૈશ્વિક સ્તરે મોટો ફાયદો થશે અને દેશમાં રોજગારીની નવી તકોનું સર્જન થશે. આ કરાર ભારત અને યુરોપ વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને એક નવી જ ઊંચાઈ પર લઈ જશે તેવી ગાઢ અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
આ પ્રવાસ દરમિયાન વાણિજ્ય સચિવે એન્ટવર્પ ડાયમંડ ઇકોસિસ્ટમ સાથે સંકળાયેલા હીરા ઉદ્યોગના અગ્રણી હિસ્સેદારો સાથે પણ વિશેષ બેઠકો યોજી હતી. આ બેઠકોમાં વૈશ્વિક હીરાની વેલ્યુ ચેઇન, સર્ટિફિકેશન, ટ્રેસેબિલિટી જરૂરિયાતો અને જવાબદાર સોર્સિંગ જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. ભારત અને બેલ્જિયમ દ્વારા રત્ન અને આભૂષણ ક્ષેત્રને પરસ્પર સહકારનું મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવ્યું છે, જેમાં એન્ટવર્પ, મુંબઈ અને સુરત વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી હીરા કેન્દ્રો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. આ ભાગીદારીથી ભારતના હીરા બજાર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને ભવિષ્યમાં વધુ મજબૂતી મળશે.
