દેશના સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ રેગ્યુલેટર (સેબી) દ્વારા વિદેશી અને ઘરેલુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો માટે કરવેરામાં છૂટછાટો આપવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે, જેના કારણે ઇક્વિટી રોકાણ પરના ટેક્સ માળખા અંગેની ચર્ચા ફરી શરૂ થઈ છે. ભારતીય શેરબજારોના નબળા દેખાવ અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત મૂડી પાછી ખેંચી લેવાના કારણે રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ વધ્યું છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને સેબીએ રોકાણકારોના પોસ્ટ-ટેક્સ વળતરમાં સુધારો કરવાના હેતુથી આ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલની સ્થિતિમાં ભારતીય ઇક્વિટીઝે અનેક ઉભરતા બજારોની તુલનામાં નબળું પ્રદર્શન કર્યું છે, જેના કારણે કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ અને અન્ય લેવીઝની સમીક્ષા કરવાની માંગ પ્રબળ બની છે.
ભારતમાં હાલની કરવેરા પ્રણાલી મુજબ, લિસ્ટેડ ઇક્વિટી પર ઘરેલુ અને વિદેશી રોકાણકારો બંને માટે સમાન કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ લાગુ પડે છે, જેમાં ૧૨ મહિનાથી વધુ સમય માટે રાખવામાં આવેલા શેરો પર ૧૨.૫% નો લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (LTCG) ટેક્સ અને ૧૨ મહિનાની અંદર વેચાયેલા શેરો પર ૨૦% નો શોર્ટ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (STCG) ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, સરચાર્જ અને સેસ જેવા વધારાના વેરાને કારણે લાંબા ગાળાના નફા પર અસરકારક ટેક્સ દર લગભગ ૧૫% અને ટૂંકા ગાળાના નફા પર ૨૪% સુધી પહોંચી જાય છે. આ સાથે રોકાણકારોએ સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) પણ ચૂકવવો પડે છે, જ્યારે વિદેશી રોકાણકારોએ ડિવિડન્ડની આવક પર ૨૦% વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ પણ ચૂકવવો પડે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા સામે સવાલો ઊભા કરે છે.
અન્ય પ્રમુખ વૈશ્વિક બજારો જેમ કે અમેરિકા, યુકે, સિંગાપોર, હોંગકોંગ, યુએઈ અને સાઉદી અરેબિયા વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોને કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપે છે અથવા તેમના ગૃહ દેશમાં ટેક્સ વસૂલે છે, જ્યારે ભારતની નીતિ અલગ છે. નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે અગાઉ સ્વીકાર્યું હતું કે રોકાણકારોએ એલટીસીજી અને એસટીટી અંગે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે અને ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ થનારા આગામી બજેટ પહેલા આ બાબતે સૂચનો સાંભળવામાં આવશે. જો કે સરકારે હજુ સુધી ટેક્સ ઘટાડવાની કોઈ સત્તાવાર પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી નથી, પરંતુ બજારના અગ્રણીઓનું માનવું છે કે ટેક્સના ભારણમાં ઘટાડો કરવાથી ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી રોકાણ પાછું આકર્ષવામાં મદદ મળી શકે છે.
