પશ્ચિમ બંગાળના ડૂઆર્સ ક્ષેત્રમાં આવેલા ઐતિહાસિક બક્સા ટાઈગર રિઝર્વમાં વર્ષો બાદ વાઘોની હાજરી પુનઃજીવિત કરવા માટે વન વિભાગ દ્વારા વિશેષ પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ યોજના અંતર્ગત અન્ય સુરક્ષિત ક્ષેત્રોમાંથી વાઘોને અહીં લાવીને છોડવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી આ ક્ષેત્રમાં વાઘોની પ્રજનન શૃંખલા ફરીથી શરૂ થઈ શકે. આ જ અભિયાનના ભાગરૂપે લાવવામાં આવેલી એક વાઘણે અચાનક જ પોતાની હદ છોડીને લાંબી સફર ખેડી હતી અને તે પડોશી રાજ્ય આસામની સરહદોમાં પ્રવેશી ગઈ હતી. વાઘણની આ અણધારી હિલચાલથી વન વિભાગ અને વન્યજીવ નિષ્ણાતોમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું હતું.
વાઘણ આસામના અજાણ્યા અને સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં જતી રહેવાથી તેના જીવન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું હતું તેમજ સ્થાનિક વસ્તી સાથે સંઘર્ષની પણ પૂરી શક્યતા હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ત્વરિત પગલાં લેવાનું નક્કી કર્યું અને વાઘણને હેમખેમ પકડીને મૂળ સ્થાને પરત લાવવા માટે એક વિશાળ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન શરૂ કર્યું. આ જટિલ મિશન પાર પાડવા માટે માત્ર જમીની ટીમો જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્તરની કટોકટી પ્રબંધન પ્રણાલીની પણ મદદ લેવામાં આવી હતી, જેથી મૂગા પ્રાણીને કોઈપણ પ્રકારની શારીરિક ઈજા પહોંચાડ્યા વગર સુરક્ષિત રીતે કેદ કરી શકાય.
આ રેસ્ક્યુ ઓપરેશનનો સૌથી રોમાંચક અને અનન્ય ભાગ આ વાઘણનું એરલિફ્ટિંગ રહ્યો હતો, જેમાં ભારતીય વાયુસેનાના અત્યાધુનિક સી-૧૩૦જે સુપર હર્ક્યુલસ (C-130J Super Hercules) વિમાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આસામથી પશ્ચિમ બંગાળના બક્સા રિઝર્વ સુધી વાઘણને જમીન માર્ગે લાવવી લાંબી અને તણાવપૂર્ણ સાબિત થઈ શ sarebbe, તેથી સેનાના આ શક્તિશાળી વિમાન દ્વારા તેને ઝડપથી અને સુરક્ષિત રીતે તેના નિવાસસ્થાને પરત પહોંચાડવામાં આવી છે. આ ઘટનાએ જોકે વન્યજીવ સંરક્ષણ સામેના પડકારોને ઉજાગર કર્યા છે, પરંતુ સાથે જ ભારતની સંરક્ષણ અને વન વિભાગની સંયુક્ત કટોકટી વ્યવસ્થાપન ક્ષમતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પણ પૂરું પાડ્યું છે.
