વર્તમાન સમયમાં ભારતીય શેરબજાર વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણ માટે સૌથી ખર્ચાળ સ્થળો પૈકીનું એક બની રહ્યું છે. બજારમાં વધતા ટેક્સ, ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટ અને કડક નિયમોના કારણે રોકાણકારોનો નફો ઘટી રહ્યો છે. તેરામી સદીના રાઈન નદીના કિલ્લાના માલિકોની જેમ, જેઓ વેપારીઓ પાસેથી મનસ્વી કર વસૂલતા હતા અને અંતે વેપારીઓએ અન્ય રસ્તા શોધવા પડ્યા હતા, તેવી જ સ્થિતિ આજે શેરબજારમાં જોવા મળી રહી છે. વધુ પડતા ખર્ચ અને નિયંત્રણોને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો હવે ભારતીય બજારને છોડીને અન્ય વિકસતા બજારો તરફ વળી રહ્યા છે, જે અર્થવ્યવસ્થા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
આ આર્થિક દબાણના સ્પષ્ટ સંકેતો વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) દ્વારા કરવામાં આવતા વેચાણમાં જોવા મળી રહ્યા છે. આંકડાકીય વિગતો અનુસાર, FPIs દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૫માં ભારતીય શેરબજારમાંથી ૧.૬૬ લાખ કરોડ રૂપિયાનું જંગી વેચાણ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે વર્ષ ૨૦૨૬માં ૧૨ ઓક્ટોબર સુધીમાં રેકોર્ડ ૩.૦૮ લાખ કરોડ રૂપિયાના ઇક્વિટી શેરો વેચી દેવામાં આવ્યા છે. આ સતત અને મોટા પ્રમાણમાં થઈ રહેલા નિકાસને કારણે ભારતીય બજારમાં વિદેશી માલિકીનું પ્રમાણ ઘટીને છેલ્લા ૧૫ વર્ષના તળિયે પહોંચી ગયું છે, જે બજારની વર્તમાન સ્થિતિ પર સવાલો ઊભા કરે છે.
જો સમયસર નીતિ ઘડવૈયાઓ દ્વારા બજારને સરળ અને રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવામાં નહીં આવે, તો આ વલણ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે લાંબાગાળે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. બજારમાં રોકાણના પ્રવાહને જાળવી રાખવા માટે માત્ર કરવેરા કે નિયમો કડક કરવા પૂરતા નથી, પરંતુ રોકાણકારોનો વિશ્વાસ જીતીને બજારને આર્થિક રીતે સધ્ધર અને આકર્ષક બનાવવું અનિવાર્ય છે. જેમ ઇતિહાસમાં વેપારીઓએ એક થઈને અવરોધો સામે માર્ગ કાઢ્યો હતો, તેમ વર્તમાન બજારના હિતધારકોએ પણ સમયસર યોગ્ય પગલાં ભરીને રોકાણકારો માટે અનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડવું પડશે.
