વિદેશી નાગરિકોના દેશમાં આવવા-જવા અને પ્રવાસ પર નજર રાખવા માટે ભારતમાં કાનૂની જોગવાઈઓ અને સંગઠિત વ્યવસ્થા કાર્યરત છે. ‘ફોરેનર્સ રિજનલ રજિસ્ટ્રેશન ઓ辦િસ’ (FRRO) એવું કાર્યાલય છે જે વિદેશી નાગરિકોની નોંધણી અને ભારતમાં તેમના પ્રવાસ સાથે જોડાયેલા મામલાઓનું સંચાલન કરે છે. તાજેતરમાં બોલિવૂડ અભિનેતા ઇમરાન ખાનને મુંબઈ FRRO દ્વારા ઇમિગ્રેશન અને ફોરેનર્સ એક્ટ હેઠળ ભારત છોડવાની નોટિસ આપવામાં આવતા આ વિષયે વ્યાપક ચર્ચા જગાવી છે. ઘણા લોકો એ વાતથી અજાણ હતા કે ઇમરાન ખાન અમેરિકન નાગરિક છે, જો કે તેમની પાસે ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ 'ઓવરસીઝ સિટિઝનશિપ ઓફ ઇન્ડિયા' (OCI) કાર્ડ છે. FRRO દ્વારા અપાતી 'લીવ ઈન્ડિયા' નોટિસનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે સંબંધિત વિદેશી નાગરિકે નિર્ધારિત સમયમર્યાદાની અંદર ભારત છોડવાનું રહેશે.
વર્ષ ૨૦૦૫માં શરૂ કરવામાં આવેલી OCI (ઓવરસીઝ સિટિઝનશિપ ઓફ ઇન્ડિયા) યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પાત્ર ભારતીય મૂળના વિદેશી નાગરિકોને ભારતમાં સરળતાથી રહેવાની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે. જો કે, OCI કાર્ડધારકોને ભારતના તમામ નાગરિક અધિકારો મળતા નથી. આ કાર્ડધારકો ભારતમાં ચૂંટણીઓમાં મતદાન કરી શકતા નથી, સંસદ કે વિધાનસભાના સભ્ય બની શકતા નથી તેમજ રાષ્ટ્રપતિ કે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેવા ઉચ્ચ બંધારણીય હોદ્દાઓ સંભાળી શકતા નથી. આ ઉપરાંત, ભારતીય નાગરિકોની જેમ તેમને આપમેળે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા કે શાંતિપૂર્ણ સભાના મૂળભૂત અધિકારો મળતા નથી. સાથે જ ખેતીની જમીન, ફાર્મહાઉસ અને પ્લાંટેશન મિલકતોની ખરીદી પર પણ કડક પ્રતિબંધો લાગુ પડે છે, જ્યારે પત્રકારત્વ કે સંશોધન જેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે વિશેષ પરવાનગી લેવી આવશ્યક બને છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે આલિયા ભટ્ટ, કેટરિના કૈફ અને નોરા ફતેહી જેવા OCI કાર્ડ ધરાવતા અન્ય કલાકારો માટે પણ ભારતીય કાનૂની માળખા અને ઇમિગ્રેશન નિયમોનું પાલન કરવું કેટલું અનિવાર્ય છે. FRRO ની 'ભારત છોડો નોટિસ' એ એક ગંભીર વહીવટી પગલું છે જે વિદેશી નાગરિકોની પ્રવૃત્તિઓ પર સરકારી અંકુશ અને કાયદાકીય પાલનની કડકાઈ સ્પષ્ટ કરે છે. OCI કાર્ડ વિદેશી નાગરિકોને ભારત સાથે જોડાયેલા અસંખ્ય વિશેષાધિકારો ચોક્કસપણે પ્રદાન કરે છે, પરંતુ તે ભારતીય નાગરિકત્વ કે તેના સંપૂર્ણ બંધારણીય અધિકારોનો વિકલ્પ નથી. આ કિસ્સો તમામ વિદેશી નાગરિકો અને OCI કાર્ડધારકોને ભારતમાં કાયદાકીય મર્યાદાઓ અને સરકારી નિયમો પ્રત્યે વધુ સચેત રહેવાની શીખ આપે છે.
