દૂષિત, ખુલ્લો કે વાસી ખોરાક આરોગ્યા બાદ અચાનક પેટમાં તીવ્ર ચૂંક, ઉલટી અને ઝાડા થવા એ ફૂડ પોઈઝનિંગના પ્રાથમિક લક્ષણો છે. બદલાતી જીવનશૈલી અને બહારના બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાનપાનને લીધે હાલના સમયમાં આ સમસ્યા સામાન્ય બની રહી છે. વાસ્તવમાં જ્યારે બેક્ટેરિયા કે વાયરસયુક્ત ઝેરી તત્વો પાચનતંત્રમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે શરીર તેને કુદરતી રીતે બહાર ફેંકવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ બચાવ પ્રક્રિયા દરમિયાન પેટના સ્નાયુઓમાં તીવ્ર ખેંચાણ અને બળતરા સર્જાય છે, જેના કારણે દર્દીને અસહ્ય પીડા, ચક્કર અને ભારે શારીરિક અશક્તિ ઘેરી વળે છે.
ફૂડ પોઈઝનિંગની શરૂઆતી અવસ્થામાં કેટલીક સાવચેતી અને સાદા ઘરેલું ઉપાયોથી રાહત મેળવી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં પાચનતંત્ર પર બિલકુલ બોજ ન પડે તે માટે તળેલા, તીખા અને મસાલેદાર ખાદ્યપદાર્થોથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું જોઈએ. શરીરમાંથી પ્રવાહી ઘટી જતાં નિર્જલીકરણ એટલે કે ડિહાઈડ્રેશનની સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે જીવનરક્ષક ઘોળ, નાળિયેર પાણી કે લીંબુ શરબત સમયાંતરે ધીમે ધીમે પીવું ખૂબ ફાયદાકારક છે. વધુમાં, આદુ અને ફુદીનાનો અર્ક અથવા શેકેલી વરિયાળી અને જીરુંનું નવશેકું પાણી પીવાથી પેટની ચૂંક અને ગેસમાં તાત્કાલિક શાંતિ મળે છે. ખોરાકમાં માત્ર મગનું ઓસામણ, સાદી ખીચડી કે તાજી છાશ જેવો હળવો આહાર જ લેવો હિતાવહ છે.
જોકે, સામાન્ય દેખાતી આ તકલીફ કેટલીકવાર અત્યંત ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી લેતી હોય છે. જો દર્દીને પેટમાં સતત અસહ્ય કળતર થતી હોય, ૧૦૨ ડિગ્રી ફેરેનહીટથી વધુ સખત તાવ રહેતો હોય, ઝાડા કે ઉલટીમાં લોહી અથવા ચીકણો પદાર્થ પડતો હોય તેમજ પેશાબ થવાનું પ્રમાણ ઘટી જાય કે બંધ થઈ જાય, તો જરાય બેદરકારી દાખવવી ન જોઈએ. આ પ્રકારના જોખમી સંકેતો દેખાય ત્યારે કોઈપણ ઘરેલું ઉપાયો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તાત્કાલિક નજીકના તબીબ કે પેટના રોગોના નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરી સઘન સારવાર લેવી અનિવાર્ય બને છે.
