[આપણે ત્યાં તહેવાર હોય કે લગ્નની સિઝન, ડીજે અને લાઉડસ્પીકરનો અવાજ કાનના પડદા ફાડી નાખે તેવો હોય છે. મોડી રાત સુધી ચાલતા આ અવાજથી બીમાર વડીલો અને વિદ્યાર્થીઓને ભારે મુશ્કેલી પડે છે. ત્યારે આવા અવાજ પ્રદૂષણ સામે સામાન્ય નાગરિક તરીકે તમે કાયદેસર શું પગલાં લઈ શકો છો અને કાયદો શું કહે છે, આવો જાણીએ.]
અત્યારે તહેવારોની ધમાચકડી શરૂ થઈ ગઈ છે, અને ઘરઆંગણે કે સોસાયટીમાં ગરબા કે DJના તાલે ઝૂમવાનો માહોલ જામ્યો છે. નાનો-મોટો દરેક પ્રસંગ હવે સ્પીકરો વગર અધૂરો લાગે છે. પણ જરા વિચારો, તમારા ઘરની બાજુમાં જ કોઈ વૃદ્ધ બીમાર પડ્યા હોય, કે પછી નાના બાળકો બોર્ડની પરીક્ષાની તૈયારી કરતા હોય, ત્યારે આ ધમાકો તેમના માટે કેટલી મોટી મુશ્કેલી બની જાય છે! મોડી રાત સુધી કાનના પડદા ફાડી નાખતો આ અવાજ લોકોની ઊંઘ હરામ કરી દે છે. જો તમે પણ આ અવાજ પ્રદૂષણથી પરેશાન હોવ, તો જાણી લો કે કાયદો તમને કયા હકો આપે છે અને તમે આના વિરુદ્ધ શું કરી શકો છો.
આપણા દેશમાં અવાજ પ્રદૂષણને રોકવા માટે ખૂબ જ કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. નિયમ મુજબ, રાત્રે 10:00 વાગ્યાથી સવારે 6:00 વાગ્યા સુધી કોઈપણ જાહેર જગ્યાએ લાઉડસ્પીકર કે DJ વગાડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે. વળી, હોસ્પિટલ, સ્કૂલ અને લાઈબ્રેરી જેવા વિસ્તારોને સાયલન્ટ ઝોન જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં મર્યાદાથી વધુ અવાજ કરવો એ સીધો કાયદો તોડવા બરાબર છે. જો તમારા વિસ્તારમાં કોઈ આ નિયમોની ધજાગી ઉડાવતું હોય, તો તમારે મૂગા મોઢે સહન કરવાની જરૂર નથી.
આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિક તરીકે તમે સીધી પોલીસ કંટ્રોલ રૂમમાં કોલ કરીને ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને લેખિતમાં પણ અહેવાલ આપી શકાય છે. આજના ડિજિટલ સમયમાં તમે સોશિયલ મીડિયા પર લોકલ પોલીસ કે પ્રશાસનને ટેગ કરીને પણ પુરાવા સાથે વિડીયો મૂકી શકો છો. તંત્ર દ્વારા ઘણીવાર હેલ્પલાઈન નંબરો પણ જાહેર કરવામાં આવતા હોય છે, જ્યાં તાત્કાલિક ધોરણે મદદ મળી રહે છે.
તહેવારો ઉજવવાનો સૌને હક છે, પણ આપણો આનંદ બીજા માટે આફત ન બનવો જોઈએ. જો થોડી જવાબદારી સોસાયટીના લોકો અને આયોજકો સમજે, તો અવાજ પ્રદૂષણને કારણે કોઈએ પરેશાન થવું ન પડે. છતાં જો કોઈ ન માને, તો કાયદો હંમેશા નાગરિકોની પડખે જ ઊભો છે, જરૂર છે માત્ર જાગૃત થઈને યોગ્ય પગલાં લેવાની.
