દેશની આર્થિક રાજધાની ગણાતા મહાનગર મુંબઈમાં હવાની ગુણવત્તા સતત કથળી રહી છે અને શહેરમાં પ્રદૂષણનું મોટું સંકટ ઊભું થયું છે. રસ્તાઓની ધૂળ, વાહનોમાંથી નીકળતો ધુમાડો, મોટા પાયે ચાલી રહેલા બાંધકામ અને દૈનિક ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓને કારણે વાતાવરણમાં પ્રદૂષણનું પ્રમાણ ખતરનાક હદે વધી ગયું છે. એક સમય હતો જ્યારે દરિયાકા Kinare વસેલું હોવાને કારણે અહીં પ્રદૂષણ સરળતાથી ફેંકાઈ જતું હતું, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ચૂકી છે અને આકાશમાં ધુમ્મસની ઘાટી ચાદર છવાઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં શહેરનો હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક અતિ નબળી શ્રેણીમાં નોંધાયો હતો, જેના કારણે નાગરિકોના શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલીઓ વધી છે અને તંત્રની ચિંતામાં પણ વધારો થયો છે.
વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો અને તાજેતરના અહેવાલો મુજબ મુંબઈના વાતાવરણમાં પ્રદૂષણ ફેલાવવામાં વાહનોનો ધુમાડો, ઉડતી ધૂળ અને કારખાનાઓનો મુખ્ય ફાળો છે. ટ્રાફિકની ભીડભાડવાળા વિસ્તારોમાં વાહનોમાંથી ઉત્સર્જિત થતા દૂષિત તત્વો હવામાં ભળી જાય છે, જ્યારે માર્ગો પરથી પસાર થતા વાહનોને કારણે બાંધકામની સાઈટ અને રસ્તા પરની રેતી તથા માટી ફરીથી હવામાં ઉડે છે. આ ઉપરાંત પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ અને મંદ પવનોને કારણે પ્રદૂષણના આ કણ વાતાવરણની નીચલી સપાટી પર જ જમા થઈ જાય છે, જે વિઝિબિલિટી ઘટાડવાની સાથે શ્વસન સંબંધી રોગોને પણ આમંત્રણ આપે છે.
આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક મહાનગરપાલિકા દ્વારા બાંધકામ સ્થળો માટે ખાસ ચોવીસ મુદ્દાની કડક માર્ગદર્શિકા અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ નિયમો જારી કરવામાં આવ્યા છે. નિયમોના ચુસ્ત અમલીકરણ અને સઘન દેખરેખ દ્વારા પ્રદૂષણના સ્તરને ઘટાડવાના પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે માત્ર બાંધકામ પર રોક લગાવવાથી આ સમસ્યા હલ નહીં થાય, પરંતુ રસ્તાઓની નિયમિત સફાઈ, વાહનોના ધુમાડા પર નિયંત્રણ અને ઔદ્યોગિક એકમો દ્વારા ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે લાંબા ગાળાની મજબૂત નીતિ બનાવવી અનિવાર્ય છે જેથી નાગરિકોને શુદ્ધ હવા મળી શકે.
