ઉત્તર પ્રદેશના મુઝફ્ફરનગર ખાતે એક અત્યંત ચર્ચાસ્પદ ન્યાયિક હિલચાલ જોવા મળી છે, જ્યાં માત્ર છ મહિનાના ટૂંકા સમયગાળામાં એકસાથે તેવીસ જેટલા આરોપીઓને ફાંસીની સજા ફટકારનાર પ્રમુખ ન્યાયાધીશ રવિકુમાર દિવાકરની ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાંથી કુટુંબ અદાલતમાં બદલી કરવામાં આવી છે. આ ન્યાયાધીશે અગાઉ તેમની અગાઉની નિમણૂક દરમિયાન પણ તેર અન્ય આરોપીઓને મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હતી, જેના કારણે તેમનો ન્યાયિક કાર્યકાળ દેશભરમાં કાનૂની વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.
આ કઠોર અને ઝડપી સજાઓના અમલ ઉપરાંત, આ ન્યાયાધીશનો કાર્યકાળ અન્ય અનેક કારણોસર પણ વિવાદો અને ચર્ચામાં રહ્યો છે. તેમણે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન લગભગ સત્તાણું જેટલા પેન્ડિંગ ફોજદારી કેસોની ફાઈલો અચાનક પાછી ખેંચી લેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો, જેણે ન્યાયિક પ્રક્રિયા અંગે અનેક ગંભીર સવાલો ખડા કર્યા હતા. આ અગાઉ તેઓ જ્ઞાનવાપી મસ્જિદના સર્વેના ચર્ચિત મામલા સાથે પણ સંકળાયેલા રહ્યા હતા, જેના કારણે તેમની ન્યાયિક ભૂમિકા સતત રાષ્ટ્રીય સ્તરે મીડિયા અને જનમાનસના કેન્દ્રમાં રહી છે.
સામાન્ય રીતે કોઈપણ ન્યાયાધીશ દ્વારા આટલી મોટી સંખ્યામાં મૃત્યુદંડના ચૂકાદાઓ આપવા તે અસાધારણ બાબત માનવામાં આવે છે. કાનૂની વિશેષજ્ઞો અને માનવા અધિકાર સંગઠનો આ પ્રકારના ઝડપી અને કઠોર નિર્ણયોની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે. ફાસ્ટ ટ્રેક અદાલતમાંથી કુટુંબ અદાલતમાં કરાયેલી આ અચાનક બદલીને લઈને ન્યાયતંત્રની અંદર અને બહાર અનેક પ્રકારની ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, કારણ કે કુટુંબ અદાલતનું કાર્યક્ષેત્ર અને સ્વરૂપ ફોજદારી અદાલતો કરતા તદ્દન અલગ હોય છે. આ બદલીથી મુઝફ્ફરનગરના ન્યાયિક વર્તુળોમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે અને આગામી સમયમાં આ મામલે વધુ ખુલાસા થવાની શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.
