વર્તમાન સમયમાં ડિજિટલ લેવડદેવડનું પ્રમાણ અત્યંત વધી ગયું છે, જેમાં યુપીઆઈ માધ્યમ દ્વારા થતા વ્યવહારો સર્વોપરી છે. ઘણીવાર એવું બને છે કે આપણે કોઈને નાણાં મોકલવા માટે યુપીઆઈથી પેમેન્ટ કરીએ છીએ અને ખાતામાંથી રકમ કપાઈ જાય છે, પરંતુ સામેવાળી વ્યક્તિ કે સંસ્થાને તે મળતી નથી. આવા સંજોગોમાં નાગરિકોમાં સ્વાભાવિક રીતે જ ચિંતા ફેલાઈ જાય છે અને ઉતાવળમાં ફરીથી નાણાં ચૂકવી દેવામાં આવે છે. આ પ્રકારની સમસ્યા પાછળ નેટવર્કની ખામી, બેંકનું સર્વર ડાઉન હોવું અથવા સર્વર ટાઈમ આઉટ થઈ જવું જેવા ટેકનિકલ કારણો જવાબદાર હોય છે. નોંધનીય છે કે દેશભરમાં કરોડોની સંખ્યામાં થતા દૈનિક વ્યવહારો વચ્ચે આવી તકનીકી અડચણો ઊભી થવી સ્વાભાવિક બની ગઈ છે.
આવી સ્થિતિમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંકના સ્પષ્ટ નિયમો અનુસાર નાણાં સુરક્ષિત રહે છે અને ગ્રાહકોએ ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી હોતી. જો તમે કોઈ વ્યક્તિગત ખાતામાં નાણાં મોકલ્યા હોય અને તે ન પહોંચ્યા હોય, તો વ્યવહાર કર્યાના બીજા જ દિવસની અંદર એટલે કે નિયત સમયમર્યાદામાં તમારા ખાતામાં રકમ આપમેળે જમા થઈ જતી હોય છે. જો કોઈ વેપારી કે મર્ચન્ટને કરેલું પેમેન્ટ અટવાયું હોય તો તે પાંચ દિવસની અંદર પરત મળવું અનિવાર્ય છે. જો સંબંધિત બેંક કે સંસ્થા નિર્ધારિત સમયગાળામાં નાણાં પરત કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, તો બેંકે વિલંબ થતા પ્રત્યેક દિવસ માટે ગ્રાહકને દંડ સ્વરૂપે એકસੌ રૂપિયાનું વળતર ચૂકવવું પડે છે. સૌથી સારી બાબત એ છે કે આ વળતર મેળવવા માટે ગ્રાહકે કોઈ વિશેષ અરજી કે દાવો કરવાની જરૂર રહેતી નથી, પરંતુ તે બેંક દ્વારા આપમેળે જ ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
આ પ્રકારની અનિચ્છનીય પરિસ્થિતિમાં સુરક્ષા અને પુરાવા માટે નાગરિકોએ હંમેશા સાવચેતી રાખવી હિતાવહ છે. ટ્રાન્ઝેક્શન નંબર, વ્યવહાર તારીખ, કપાયેલી રકમની વિગત, ખાતામાંથી નાણાં ડેબિટ થયાનો એસએમએસ તેમજ રેફરન્સ નંબર હંમેશા સુરક્ષિત રાખવા જોઈએ. આ તમામ દસ્તાવેજી પુરાવાઓ ભવિષ્યમાં જો બેંક તરફથી કોઈ વિલંબ થાય તો ફરિયાદ નોંધાવતી વખતે અને સમયસર વળતર મેળવતી વખતે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. જામનગર મિરરના વાચકોને ખાસ અનુરોધ છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ કરતી વખતે આ નિયમોથી માહિતગાર રહેવું અને કોઈપણ અટવાયેલા વ્યવહાર વખતે ધીરજપૂર્વક નિયત સમયમર્યાદાની રાહ જોવી.
