અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક રાજ્યની અપીલ અદાલતે લગ્નજીવનના વિસર્જન અને છૂટાછેડાના કેસોમાં પારિવારિક મિલકતના દેવા અંગે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. આ અદાલતી આદેશ મુજબ છૂટાછેડા સમયે સંયુક્ત માલિકીના મકાનના વેચાણમાંથી થતી આવકમાંથી પહેલા પતિએ લીધેલી લોનની રકમ ચૂકવવામાં આવશે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લગ્ન પહેલાં પતિની અંગત માલિકીની મિલકત પર લેવાયેલી લોનની રકમ જો સહિયારા પરિવારના નવા મકાનની ખરીદી પાછળ વપરાઈ હોય, તો તે દેવું સામૂહિક દેવું ગણવામાં આવશે અને તેને ચૂકવવાની પ્રાથમિકતા રહેશે.
આ કાયદાકીય લડાઈ મેન્કેસ વિરુદ્ધ મેન્કેસ નામના છૂટાછેડાના કેસ સાથે જોડાયેલી છે. લગ્ન પહેલાં પતિના નામે એક આવાસ મિલકત હતી અને લગ્નજીવન દરમિયાન દંપતીએ સાથે મળીને એક નવું પારિવારિક મકાન ખરીદવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. આ નવા ઘરની ખરીદી માટે ભંડોળ ઊભું કરવા પતિએ પોતાની અંગત મિલકત પર હોમ ઇક્વિટી લોન લીધી હતી અને તે તમામ નાણાં નવા સહિયારા ઘરની ખરીદીમાં જ વાપર્યા હતા. ત્યારબાદ બંને વચ્ચે વૈવાહિક સંબંધો બગડતા મામલો અદાલતમાં પહોંચ્યો હતો અને મિલકતના ભાગલા તથા દેવાની વહેંચણી અંગે વિવાદ ઉભો થયો હતો.
અદાલતના ન્યાયાધીશોએ કાનૂની સિદ્ધાંતોને આધારે ચુકાદો આપતા જણાવ્યું કે જો ઉછીના લીધેલા નાણાંનો ઉપયોગ સીધો જ સંયુક્ત પારિવારિક મકાન ખરીદવા માટે થયો હોય, તો તે દેવાને સહિયારી જવાબદારી માનવું જ પડે. જો પતિને વેચાણની રકમમાંથી આ દેવું ચૂકવવામાં ન આવે, તો તે તેની સાથે અન્યાય ગણાશે કારણ કે તેણે પોતાની અંગત સંપત્તિનો ઉપયોગ સહિયારી પારિવારિક સંપત્તિ ઊભી કરવા માટે કર્યો હતો. ન્યૂયોર્કના છૂટાછેડાના નિયમો અનુસાર અદાલતોએ સંપત્તિની સાથે સાથે દેવાઓની પણ ન્યાયસંગત વહેંચણી કરવાની હોય છે.
આ અદાલતી આદેશથી એ બાબત પણ સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે કે અંગત સંપત્તિ પર લોન લેવાથી તે મિલકત આપમેળે સહિયારી સંપત્તિ બની જતી નથી, જો લોનની રકમના ટ્રેસિંગ દ્વારા સાબિત થઈ શકે કે તેનો ઉપયોગ માત્ર સહિયારા મકાન માટે જ થયો છે. આ નિર્ણયથી જટિલ અને મૂલ્યવાન છૂટાછેડાના કેસોમાં કાનૂની સ્પષ્ટતા આવશે અને કોઈપણ પક્ષકાર સાથે આર્થિક અનીતિ નહીં થાય. અદાલતે નીચલી અદાલતના અગાઉના ચૂકાદાને બદલીને મકાન વેચાતાની સાથે જ સીધા પતિની લોનની રકમ ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે.
