લેબનોનની રાજધાની બેરૂતમાં બનેલી એક અત્યંત કરુણ અને હચમચાવી નાખતી ઘટનાને યાદ કરતા, આજે વૈશ્વિક સ્તરે ઇતિહાસના કાળા દિવસો પૈકીના એક દિવસને વાગોળવામાં આવ્યો છે. આજથી ચાર દાયકા પૂર્વે તે સમયના યુદ્ધગ્રસ્ત લેબનોનમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે તૈનાત કરવામાં આવેલા અમેરિકી સૈનિકોના બેરેકને નિશાન બનાવીને એક ભયાનક વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો હતો. આ વિનાશક હુમલામાં કુલ બસો એકતાલીસ અમેરિકી સૈનિકોના કરુણ મોત નીપજ્યા હતા. આ ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારાઓમાં મોટાભાગના મરીન કોર્પ્સના જવાનો હતા, જ્યારે બાકીના નૌકાદળ અને ભૂમિસેનાના સૈનિકો સામેલ હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી અમેરિકી સૈન્ય માટે એક જ દિવસમાં થયેલી આ સૌથી મોટી જાનહાનિ હતી, જેણે આખી દુનિયાને હચમચાવી દીધી હતી.
આ કરુણ ઘટના પાછળનું મુખ્ય કારણ લેબનોનમાં ચાલી રહેલો આંતરવિગ્રહ હતો. દેશમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાના હેતુથી અમેરિકાએ અન્ય મિત્ર દેશો સાથે મળીને શાંતિદળ તરીકે પોતાના સૈનિકો મોકલ્યા હતા. પરંતુ આ વિદેશી હસ્તક્ષેપ અને અમેરિકી નીતિઓનો વિરોધ કરી રહેલા એક કટ્ટરવાદી સંગઠને આ વિસ્ફોટક હુમલાને અંજામ આપ્યો હતો. આ હુમલો એ વાતની પ્રતીતિ કરાવતો હતો કે અસ્થિર અને સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં શાંતિ મિશન પર રહેલા સૈનિકો કઈ રીતે આતંકવાદીઓના નિશાના પર આવી શકે છે. આ ઘટના અગાઉ એ જ વર્ષના એપ્રિલ મહિનામાં બેરૂતમાં આવેલા અમેરિકી દૂતાવાસ પર પણ જીવલેણ હુમલો થયો હતો, જેમાં પણ અનેક નિર્દોષ લોકોએ પોતાના પ્રાણ ગુમાવ્યા હતા.
બેરૂતના આ મરીન બેરેક પર થયેલા આત્મઘાતી ટ્રક બોમ્બ વિસ્ફોટે અમેરિકાની વિદેશ અને સુરક્ષા નીતિઓમાં ક્રાંતિકારી બદલાવ લાવવા માટે મજબૂર કર્યા હતા. આ ભયાનક તારાજી બાદ અમેરિકી વહીવટીતંત્ર અને સંરક્ષણ વિભાગની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા હતા. ભારે રાજકીય દબાણ અને વધતી જતી સુરક્ષા ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, આખરે ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૪ માં અમેરિકાએ લેબનોનમાંથી પોતાના તમામ સૈનિકો પાછા ખેંચી લીધા હતા. આ હુમલો ભવિષ્યની સૈન્ય રણનીતિઓ, ગુપ્તચર નિષ્ફળતાઓ અને શાંતિ મિશનના જોખમો અંગે ચર્ચા માટેનો એક મુખ્ય આધાર બની ગયો હતો. આજે પણ આ શહીદ થયેલા સૈનિકોના બલિદાનને દેશભરમાં સન્માનપૂર્વક યાદ કરવામાં આવે છે અને તેમના પરિવારજનોની વેદનાને દેશ ભૂલ્યો નથી.
