આજે દેશભરમાં અધર્મ પર ધર્મ અને અસત્ય પર સત્યના વિજયના પ્રતીક સમાન વિજયાદશમીનો પર્વ ઉત્સાહભેર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. પૌરાણિક ગ્રંથ રામાયણ અનુસાર, લંકાપતિ રાવણે માતા સીતાનું અપહરણ કરી તેમને અશોક વાટિકામાં કેદ કર્યા હતા, જે તેના સર્વનાશનું મુખ્ય કારણ બન્યું હતું અને અંતે ભગવાન શ્રીરામના હાથે તેનો વધ થયો હતો. જોકે, રાવણ માત્ર એક મહાપરાક્રમી યોદ્ધા જ નહોતો, પરંતુ તે પ્રચંડ વિદ્વાન, મહાજ્ઞાની અને વેદો તથા નીતિશાસ્ત્રનો મોટો જાણકાર પણ હતો. તેના મૃત્યુ પૂર્વે ભગવાન શ્રીરામે પોતાના નાના ભાઈ લક્ષ્મણને રાજનીતિ અને જીવનના ગહન પાઠ શીખવા માટે લંકાપતિ પાસે મોકલ્યા હતા.
મૃત્યુની અંતિમ ક્ષણોમાં રહેલા રાવણે લક્ષ્મણને જીવનના ત્રણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પાઠ શીખવ્યા હતા, જે આજે પણ માનવ જાતિ માટે એટલા જ પ્રાસંગિક છે. રાવણે પોતાના પ્રથમ પાઠમાં જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ શુભ કે સત્કાર્ય કરવામાં ક્યારેય વિલંબ ન કરવો જોઈએ. જીવન અત્યંત અનિશ્ચિત છે અને ક્યારે શું થશે તે કોઈ જાણી શકતું નથી, તેથી સારા કાર્યો ત્વરિત પૂરા કરવા જોઈએ અને અશુભ કાર્યોથી હંમેશા દૂર રહેવું જોઈએ.
પોતાના બીજા પાઠમાં વિદ્વાન રાવણે ચેતવણી આપી હતી કે ક્યારેય પણ પોતાના દુશ્મન અને રોગને તુચ્છ કે ઓછા ન આંકવા જોઈએ. નાની જણાતી બીમારી પણ ભવિષ્યમાં જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે અને નબળો લાગતો શત્રુ પણ મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. રાવણે ખુદ ભગવાન રામ, લક્ષ્મણ અને તેમની વાનર સેનાને સામાન્ય ગણીને મોટી ભૂલ કરી હતી, જે તેના વિનાશનું કારણ બની. આ ઉપરાંત ત્રીજા પાઠમાં તેણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વ્યક્તિએ પોતાના જીવનના ગુપ્ત રહસ્યો ક્યારેય કોઈની સમક્ષ ઉજાગર ન કરવા જોઈએ, પછી ભલે તે કેટલો નજીકનો વ્યક્તિ કેમ ન હોય. રાવણની નાભિમાં અમૃત હોવાનું ગુપ્ત રહસ્ય માત્ર તેના ભાઈ વિભીષણ જાણતા હતા, અને આ જ ભેદ ખૂલી જવાથી તેનો અંત આવ્યો હતો.
