માનવજાતના સૌથી વફાદાર અને નિકટના સાથી ગણાતા શ્વાનને પણ હવે આધુનિક જીવનશૈલી અને આનુવંશિક કારણોસર ગંભીર બીમારીઓ ઘેરી રહી છે. પ્રાપ્ત આંકડાઓ અનુસાર, ડાયાબિટીસ એ એક લાંબા ગાળાની ક્રોનિક બીમારી છે જે સરેરાશ દર ત્રણ સોમાંથી લગભગ એક શ્વાનને જીવનના કોઈને કોઈ તબક્કે ચોક્કસપણે અસર કરે છે. રાહતની વાત માત્ર એટલી જ છે કે જો આ રોગના પ્રારંભિક તબક્કે જ સાચું નિદાન થઈ જાય અને સમયસર યોગ્ય સારવાર શરૂ કરવામાં આવે, તો ડાયાબિટીસથી પીડિત શ્વાન પણ એકદમ સક્રિય અને ખુશહાલ જીવન જીવી શકે છે.
આ વૈજ્ઞાનિક સ્થિતિ વિશે વિગતવાર વાત કરીએ તો, ડાયાબિટીસ મેલીટસ, જેને સામાન્ય રીતે શુગર ડાયાબિટીસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ત્યારે ઉત્પન્ન થાય છે જ્યારે શ્વાનના શરીરનું સ્વાદુપિંડ પૂરતા પ્રમાણમાં ઇન્સ્યુલિન હોર્મોન ઉત્પન્ન કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે. જ્યારે શરીરના કોષો ઇન્સ્યુલિન પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી, ત્યારે લોહીની અંદર શર્કરાનું પ્રમાણ અનિયંત્રિત રીતે ખૂબ જ વધી જાય છે. આ ગંભીર સ્થિતિને હાઈપરગ્લાયકેમિઆ કહેવામાં આવે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં શ્વાનનું શરીર ઊર્જા મેળવવા માટે ચરબી તોડવાનું શરૂ કરે છે, જેના પરિણામે યકૃતમાં કીટોન્સનું નિર્માણ થાય છે. જો આ કીટોન્સનું પ્રમાણ વધુ પડતું વધી જાય તો તે જીવલેણ સ્થિતિ પણ સર્જી શકે છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે કેટલાક ખાસ પ્રકારના શ્વાન જેવા કે લેબ્રાડોર રીટ્રીવર, ગોલ્ડન રીટ્રીવર, જર્મન શેફર્ડ, બીગલ, ડાચશુન્ડ, પુગ, પોમેરેનિયન, પુડલ, ડોબરમેન, બોક્સર અને યોર્કશાયર ટેરિયર જેવી પ્રજાતિઓ આનુવંશિક કારણોસર આ બીમારી પ્રત્યે ખૂબ જ વધુ સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. પશુચિકિત્સકો દ્વારા રક્ત પરીક્ષણ અને પેશાબની તપાસના માધ્યમથી આ રોગનું સચોટ નિદાન કરવામાં આવે છે. જો તમારા ઘરમાં પણ કોઈ શ્વાન હોય અને તેમાં અસામાન્ય ફેરફારો જોવા મળે, તો તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.
આ ગંભીર બીમારી સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સમયસરની તબીબી સલાહ ઉપરાંત પૌષ્ટિક આહાર અને નિયમિત વ્યાયામ અત્યંત આવશ્યક છે. ઇન્સ્યુલિનની યોગ્ય માત્રા અને સમયસરની કાળજી રાખીને તમે તમારા મૂલ્યવાન અને વફાદાર પશુમિત્રને એક લાંબુ, તંદુરસ્ત અને સક્રિય આયુષ્ય પ્રદાન કરી શકો છો. પશુઓની નિયમિત સ્વાસ્થ્ય તપાસ એ કોઈપણ પાલતુ માલિકની મુખ્ય પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
