દ્વિપક્ષીય શ્રેણીમાં આવકની અસમાન વહેંચણી સામે વેસ્ટ ઈન્ડિઝનો આક્રોશ: ભારતના પ્રવાસથી યજમાનને જંગી કમાણી છતાં મુલાકાતી ટીમ ખાલી હાથ

ભારત અને વેસ્ટ ઈન્ડિઝ વચ્ચે રમાઈ રહેલી ટ્વેન્ટી-૨૦ શ્રેણી દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પરિષદના આવક વહેંચણી મોડેલ સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. ક્રિકેટ વેસ્ટ ઈન્ડિઝના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી ક્રિસ ડેરિંગે પ્રવર્તમાન વ્યવસ્થા પર આકરા પ્રહારો કરતા જણાવ્યું છે કે દ્વિપક્ષીય શ્રેણીના નિયમો સંપૂર્ણપણે ખામીયુક્ત છે. ભારતના વર્તમાન પ્રવાસથી યજમાન દેશને આશરે ૨૫૦ થી ૩૦૦ કરોડ રૂપિયા જેટલી તોતિંગ કમાણી થશે, પરંતુ મુલાકાતી ટીમ હોવા છતાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝને તેમાંથી એક પણ રૂપિયો મળશે નહીં. શ્રેણીની તમામ કમાણી યજમાન દેશ પાસે જ રાખવાના નિયમે કેરેબિયન ક્રિકેટની આર્થિક કરોડરજ્જુ તોડી નાખી છે અને રમતને વિનાશના આરે ધકેલી દીધી છે.

ઐતિહાસિક સંદર્ભ ટાંકતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે વર્ષ ૧૯૯૭ પહેલાં જ્યારે પણ વેસ્ટ ઈન્ડિઝની ટીમ વિદેશ પ્રવાસે જતી ત્યારે મુલાકાતી બોર્ડને એક નિશ્ચિત પ્રવાસ ફી ચૂકવવામાં આવતી હતી. તે જમાનામાં વિશ્વ ક્રિકેટમાં કેરેબિયન ટીમની ભારે લોકપ્રિયતા હોવાથી આ આવક તેમના માટે સંજીવની સમાન હતી. જોકે, પાછળથી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પરિષદના સભ્ય દેશો દ્વારા મતદાન કરીને આ પ્રથા બંધ કરવામાં આવી હતી અને સમગ્ર આવક યજમાન બોર્ડને સોંપવાનો નિયમ બન્યો હતો. આ નિર્ણયને કારણે આજે ભારત જેવો વિશાળ વસ્તી ધરાવતો દેશ અબજો રૂપિયાની કમાણી પોતાના પૂરતી સીમિત રાખી શકે છે, જ્યારે અત્યંત ઓછી વસ્તી ધરાવતા નાના કેરેબિયન ટાપુઓ માટે આર્થિક સંકટ સર્જાયું છે.

દ્વિપક્ષીય શ્રેણીઓ ઉપરાંત વૈશ્વિક ક્રિકેટ પરિષદના સામાન્ય ભંડોળની વહેંચણીમાં પણ ભારે અસમતુલા જોવા મળે છે. ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ પોતાના વિશાળ બજાર હિસ્સાના આધારે વૈશ્વિક આવકમાંથી ૩૮ ટકાથી વધુનો સૌથી મોટો હિસ્સો મેળવે છે, જ્યારે વેસ્ટ ઈન્ડિઝ જેવા પ્રતિષ્ઠિત બોર્ડને માત્ર પાંચ ટકા હિસ્સાથી સંતોષ માનવો પડે છે. કેરેબિયન ક્રિકેટ બોર્ડે ગંભીર ચેતવણી ઉચ્ચારી છે કે જ્યાં સુધી પ્રવાસી ટીમોને દ્વિપક્ષીય શ્રેણીની આવકમાંથી વાજબી હિસ્સો નહીં મળે, ત્યાં સુધી નાના દેશોના ક્રિકેટ બોર્ડનું અસ્તિત્વ હંમેશાં જોખમમાં રહેશે.