કોઈપણ મોટી દોડ સ્પર્ધા કે મેરેથોનમાં ભાગ લેવો એ માત્ર શારીરિક શક્તિની કસોટી નથી, પરંતુ માનસિક મનોબળની પણ મોટી પરીક્ષા છે. મોટાભાગના દોડવીરો સ્પર્ધાનો અંતિમ દિવસ નજીક આવતા જ ભારે માનસિક તણાવ, ચિંતા અને અજંપાનો ભોગ બનતા હોય છે. શરૂઆતની રેખા પર ઊભા રહેતાં પહેલાં હૃદયના ધબકારા વધી જવા, અનિદ્રા અને નકારાત્મક વિચારો આવવા સામાન્ય બાબત છે. પરંતુ જો આ ચિંતાને સમયસર અને યોગ્ય રીતે નિયંત્રિત કરવામાં ન આવે તો લાંબા સમયની કઠોર તાલીમ અને મહેનત પણ નિષ્ફળ સાબિત થઈ શકે છે. તેથી સ્પર્ધાના દિવસે પોતાને શાંત, એકાગ્ર અને સંતુલિત રાખવું અત્યંત જરૂરી છે.
રમતગમત અને મનોવિજ્ઞાનના નિષ્ણાતોના મતે, દોડ પહેલાંની ચિંતાને નિયંત્રિત કરવાનો સૌથી ઉત્તમ માર્ગ સમગ્ર તૈયારીને નાના-નાના સરળ ભાગોમાં વિભાજીત કરવાનો છે. અંતિમ પરિણામ કે સમય મર્યાદા વિશે સતત વિચારવાને બદલે દોડવીરોએ રોજિંદા ક્રિયાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. સ્પર્ધાના થોડા દિવસો પહેલાંથી પૌષ્ટિક આહાર, શરીરમાં પ્રવાહીનું પૂરતું પ્રમાણ અને ઊંઘનું યોગ્ય સમયપત્રક જાળવવું ખૂબ જ હિતાવહ છે. સ્પર્ધાના દિવસે પહેરવાના વસ્ત્રો, પગરખાં અને અન્ય જરૂરી સાધનો અગાઉથી જ વ્યવસ્થિત ગોઠવી રાખવાથી છેલ્લી ઘડીનો બિનજરૂરી ગભરાટ સંપૂર્ણપણે ટાળી શકાય છે. આ નાના કાર્યો મગજને વ્યસ્ત રાખીને નકારાત્મક વિચારોને દૂર રાખે છે.
માનસિક સજ્જતા માટે ઊંડા શ્વાસોચ્છવાસની કસરતો અને હળવું ધ્યાન કરવું વિશેષ લાભદાયી રહે છે. દોડ શરૂ કરતા પહેલાં સકારાત્મક કલ્પના કરવી જોઈએ, જેમાં તમે પૂર્ણ ઉત્સાહથી દોડી રહ્યા છો અને સફળતાપૂર્વક અંતિમ રેખા પાર કરી રહ્યા છો તેવો અનુભવ મનમાં કરવો જોઈએ. દોડ દરમિયાન સમગ્ર અંતર વિશે એકસાથે વિચારીને ગભરાવાને બદલે દરેક તબક્કા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. યોગ્ય આયોજન, સંતુલિત આહાર અને મક્કમ આત્મવિશ્વાસ સાથે મેદાનમાં ઉતરવાથી ચિંતા આપોઆપ દૂર થઈ જાય છે અને ખેલાડી પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન આપવામાં સફળ રહે છે.
