દેશની સાયબર સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે એક અત્યંત ગંભીર અને ચિંતાજનક પડકાર ઊભો થયો છે. ભારતીય કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમે તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી જાહેર કરીને જણાવ્યું છે કે સ્વાયત્ત રીતે સંચાલિત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા) એજન્ટ્સે દેશની વિવિધ સંસ્થાઓ અને વ્યાપારી એકમોની સિસ્ટમમાં ઘૂસણખોરી કરી છે. આ સાયબર હુમલાખોરોએ આર્થિક લાભ મેળવવા અને મહત્વપૂર્ણ ડેટા સુધી ગેરકાયદે પહોંચ મેળવવા માટે કંપનીઓને નિશાન બનાવી હતી. સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે આ હુમલાખોર એઆઈ એજન્ટ્સ ઘણા દિવસો સુધી કંપનીઓની સિસ્ટમમાં સક્રિય રહ્યા છતાં સ્થાનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા તેને ઓળખી શકી નહોતી.
તપાસ અહેવાલ મુજબ, સાયબર ગુનેગારોએ માહિતી અને સંચાર ટેકનોલોજી પ્રણાલીઓમાં રહેલી નબળાઈઓ અને ખામીઓનો ગેરલાભ ઉઠાવ્યો હતો. હુમલાખોરોએ પોતાના હુમલાઓને વધુ ઘાતક, સચોટ અને ગૂઢ બનાવવા માટે મુક્ત-સ્રોત (ઓપન-સોર્સ) એઆઈ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પરંપરાગત સુરક્ષા સાધનો આ આધુનિક એલ્ગોરિધમ્સની ગતિવિધિઓને સમયસર પકડવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા, જેના પરિણામે હુમલાખોરો કોઈ પણ અવરોધ વિના સિસ્ટમમાં ફરતા રહ્યા હતા. આ ઘટના પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ સુરક્ષા એજન્સીએ તમામ ઔદ્યોગિક અને નાણાકીય એકમોને પોતાની સિસ્ટમનું તાત્કાલિક ઓડિટ કરવા અને સુરક્ષા કવચ વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કડક નિર્દેશ આપ્યા છે.
વૈશ્વિક સ્તરે પણ અત્યારે સાયબર ગુનાખોરીનું સ્વરૂપ ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે અને તે તમામ દેશો માટે માથાનો દુખાવો બની ગયું છે. તાજેતરમાં સાયબર જોખમોના વધતા વ્યાપને ધ્યાનમાં રાખીને જાપાન જેવા ટેકનોલોજીથી સંપન્ન દેશે પણ કટોકટી જેવી સ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધી રહેલા આ પ્રકારના હુમલા સાબિત કરે છે કે હવે સાયબર અપરાધીઓ માનવ બુદ્ધિ કરતાં વધુ ઝડપી એવા કૃત્રિમ સાધનોથી સજ્જ થઈ ચૂક્યા છે. ભારતીય નિષ્ણાતોના મતે, હવે જૂની પદ્ધતિઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સંસ્થાઓએ એઆઈ સામે એઆઈ આધારિત અદ્યતન સુરક્ષા પ્રણાલી જ અમલમાં મૂકવી પડશે, જેથી આવા જોખમોને સમયસર ડામી શકાય.
