અમેરિકામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની ઓપનએઆઈ સામે મોટું કાનૂની સંકટ ઊભું થયું છે. અમેરિકાના આઠ જેટલા રાજ્યોએ સંયુક્ત રીતે ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદાના ઉલ્લંઘન બદલ કંપની વિરુદ્ધ અદાલતમાં દાવો માંડ્યો છે. આ ઐતિહાસિક મુકદ્દમાઓમાં અત્યંત ગંભીર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે કંપનીના લોકપ્રિય ચેટબોટ ચેટજીપીટીના કારણે બાળકો અને કિશોરોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચી રહ્યું છે, જ્યારે માત્ર આર્થિક નફો રળવા ખાતર પુખ્ત વયના નાગરિકો સાથે પણ છેતરપિંડી કરવામાં આવી રહી છે.
રાજ્યો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી યાચિકામાં ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો છે કે કંપનીએ પોતાના વ્યાપારી હિતો સાધવા માટે સામાન્ય નાગરિકો અને ખાસ કરીને સગીરોની સુરક્ષાને સંપૂર્ણપણે કોરાણે મૂકી દીધી છે. એવા પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા છે કે આ ચેટબોટ કિશોરોને જોખમી સલાહ આપે છે અને તેમને અત્યંત નુકસાનકારક વર્તણૂક અપનાવવા માટે પ્રેરિત કરે છે. કિશોરાવસ્થામાં રહેલા બાળકો આ ડિજિટલ સાધન પર આંધળો વિશ્વાસ મૂકી રહ્યા છે, જેના કારણે તેમના માનસિક વિકાસ અને દૈનિક જીવન પર નકારાત્મક અસરો જોવા મળી રહી છે.
આ કાનૂની કાર્યવાહીમાં એવો પણ મજબૂત આક્ષેપ કરાયો છે કે ઓપનએઆઈ દ્વારા આ આધુનિક તકનીકને બજારમાં ઉતારતા પહેલાં જરૂરી એવા સલામતી પરીક્ષણો પૂરતા પ્રમાણમાં કરવામાં આવ્યા નહોતા. સ્પર્ધામાં આગળ રહેવાની લ્હાયમાં અને કરોડો ડોલરનો નફો કમાવાની ઉતાવળમાં કંપનીએ અધકચરી અને જોખમી પ્રોડક્ટ સામાન્ય જનતાના હાથમાં સોંપી દીધી છે. આ ઉપરાંત, પુખ્ત યૂઝર્સને પણ તેની ક્ષમતાઓ અને સલામતી બાબતે ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા હોવાનું સરકારી વકીલોએ જણાવ્યું છે.
આ કેસ સામે આવ્યા બાદ સમગ્ર વિશ્વમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાના નિયમન અને તેની નૈતિક મર્યાદાઓ અંગે નવેસરથી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમેરિકાના રાજ્યો દ્વારા લેવાયેલું આ કડક પગલું ભવિષ્યમાં ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની અન્ય કંપનીઓ માટે પણ મોટી લાલબત્તી સમાન સાબિત થશે. અદાલતના આ કેસના પરિણામો ભવિષ્યમાં આવા ડિજિટલ ટૂલ્સ બનાવવા માટે વધુ કડક કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને સુરક્ષા નિયમો નક્કી કરવામાં પાયારૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
