ભારતીય સંગીત અને સાહિત્ય જગતમાં એવા અનેક ગીતો છે જે સમયની સીમાઓ ઓળંગીને સદાબહાર બની રહે છે. આવા અજર-અમર ગીતોમાં મોખરે સ્થાન ધરાવે છે ‘કભી કિસી કો મુકમ્મલ જહાં નહીં મિલતા, કહીં ઝમીં તો કહીં આસમાં નહીં મિલતા’. આ ગઝલ માત્ર શબ્દોનો સુમેળ નથી પરંતુ માનવ જીવનની કડવી વાસ્તવિકતા અને અધૂરાપણાનો અત્યંત સચોટ અરીસો છે. મહાન શાયર અને ગીતકાર નીદા ફાઝલી દ્વારા રચાયેલી આ રચનાએ દાયકાઓથી સંગીતપ્રેમીઓના હૃદયમાં વિશેષ સ્થાન જમાવ્યું છે. જીવનમાં બધું જ ક્યારેય પ્રાપ્ત ન થઈ શકવાની વેદનાને પણ સુંદર કાવ્યાત્મક સ્વરૂપ આપીને તેમણે સામાન્ય માણસની લાગણીઓને વાચા આપી હતી.
વર્ષ ૧૯૮૧માં પ્રદર્શિત થયેલી ફિલ્મ ‘આહિસ્તા આહિસ્તા’માં આ ગઝલનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રસિદ્ધ સંગીતકાર ખય્યામના અદભુત સંગીત નિર્દેશનમાં ગાયક ભૂપિન્દર સિંહ અને આશા ભોંસલેના ભાવવાહી અવાજમાં રેકોર્ડ થયેલું આ ગીત આજે પણ એટલું જ તાજગીસભર લાગે છે. નીદા ફાઝલીની કલમની સૌથી મોટી વિશેષતા એ હતી કે તેઓ અતિશય ભારેખમ શબ્દો વાપરવાને બદલે રોજિંદા જીવનની સરળ બોલચાલની ભાષામાં ગૂઢ જીવન દર્શન રજૂ કરતા હતા. આ ગીત દ્વારા તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે માનવી ગમે તેટલી ભૌતિક સંપત્તિ કે સફળતા મેળવે, તો પણ ક્યાંક ને ક્યાંક શૂન્યાવકાશ રહી જ જતો હોય છે.
નીદા ફાઝલીનું સમગ્ર જીવન સંઘર્ષો અને વાસ્તવિક અનુભવોથી ઘડાયેલું હતું, જેની સીધી અસર તેમની કવિતાઓ અને ગઝલોમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળતી હતી. તેમણે સિનેમા જગત ઉપરાંત અનેક પુસ્તકો, દોહાઓ અને મુક્તકો દ્વારા સાહિત્યને સમૃદ્ધ બનાવ્યું છે. તેમની કલમ હંમેશા સામાજિક સૌહાર્દ, સંવેદના અને માનવતાના પક્ષમાં અડીખમ રહી હતી. આજના તણાવપૂર્ણ અને ભાગદોડભર્યા યુગમાં પણ આ ગીત માણસને થોડી ક્ષણો થંભીને આત્મમંથન કરવાની શાંતિ આપે છે. આ અમર રચના ભારતીય સિનેમા અને સાહિત્યની અણમોલ ધરોહર બનીને આવનારી પેઢીઓને પણ પ્રેરણા આપતી રહેશે.
