આજના આધુનિક યુગમાં સમગ્ર વિશ્વ જ્યારે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણની વિકરાળ સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે આયર્લેન્ડની માત્ર ૧૮ વર્ષની આર્યા સતીશે એક અનોખી અને ક્રાંતિકારી શોધ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસા મેળવી છે. આર્યાએ 'ઇકો પર્જ' નામનું એક વિશિષ્ટ વનસ્પતિ આધારિત જૈવિક વિઘટનક્ષમ પ્લાસ્ટિક વિકસાવ્યું છે. આ સ્માર્ટ મટિરિયલ માત્ર પર્યાવરણમાં કુદરતી રીતે ઓગળી જવા પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે પરિસંસ્થામાં પહેલેથી રહેલા ઘાતક માઇક્રોપ્લાસ્ટિકના કણોને સક્રિયપણે નષ્ટ કરવાની અદ્ભુત ક્ષમતા પણ ધરાવે છે.
સામાન્ય રીતે કચરામાં ફેંકાયેલું પરંપરાગત પ્લાસ્ટિક સમય જતાં નાના-નાના ટુકડાઓમાં વિભાજિત થઈ જાય છે, પરંતુ તે પર્યાવરણમાંથી ક્યારેય સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થતું નથી. આ અતિ સૂક્ષ્મ કણો, જેને માઇક્રોપ્લાસ્ટિક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે જમીન, ભૂગર્ભ જળ, નદીઓ અને દરિયાઈ જીવોમાં પ્રવેશીને સમગ્ર આહાર શૃંખલાને ઝેરી બનાવે છે. આર્યા દ્વારા નિર્મિત આ વનસ્પતિ આધારિત પ્લાસ્ટિક જ્યારે વિઘટિત થાય છે, ત્યારે તે ખાસ પ્રકારના ઉત્સેચકો ઉત્સર્જિત કરે છે. આ ઉત્સેચકો આસપાસના પર્યાવરણમાં મોજૂદ માઇક્રોપ્લાસ્ટિકનું પણ સફળતાપૂર્વક રાસાયણિક વિઘટન કરી નાખે છે.
જળાશયોમાં પ્રદૂષકોની હાજરી અને તેનાથી પર્યાવરણને થતા ગંભીર જોખમોનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કર્યા બાદ આર્યાને આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાની પ્રેરણા મળી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્લાસ્ટિક કચરાના વિનાશક પ્રભાવ સામે વિશ્વભરમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેનો વ્યવહારુ વૈજ્ઞાનિક ઉકેલ આપવાનો છે. જો આ પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ સામગ્રીનું મોટા પાયે વ્યાપારી ઉત્પાદન શરૂ કરવામાં આવે, તો તે ભવિષ્યમાં પ્રદૂષણ મુક્ત પૃથ્વીના નિર્માણ તરફ એક ઐતિહાસિક પગલું સાબિત થશે. યુવા વૈજ્ઞાનિકની આ સિદ્ધિ દર્શાવે છે કે નવી પેઢી પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે ગંભીર અને સક્ષમ છે.
