વિશ્વભરમાં પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ એક વિકરાળ સમસ્યા બની ચૂક્યું છે ત્યારે આયર્લેન્ડની માત્ર ૧૮ વર્ષીય આર્યા સતીશે પર્યાવરણ સુરક્ષા ક્ષેત્રે એક ક્રાંતિકારી સંશોધન કર્યું છે. તેણે કુદરતી વનસ્પતિઓમાંથી સંપૂર્ણપણે વિઘટન પામતું નવતર પ્લાસ્ટિક તૈયાર કર્યું છે, જેને 'ઇકો પર્જ' નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ આધુનિક મટિરિયલ માત્ર કચરો ઘટાડવામાં મદદ કરતું નથી, પરંતુ પર્યાવરણમાં પહેલેથી હાજર રહેલા ઝેરી માઇક્રોપ્લાસ્ટિકને સક્રિય રીતે નષ્ટ કરવાની ક્ષમતા પણ ધરાવે છે.
સામાન્ય રીતે વપરાતું પ્લાસ્ટિક કચરામાં ફેરવાયા બાદ સદીઓ સુધી વિઘટિત થતું નથી. સમય જતાં તે નાના-નાના ઝીણા કણોમાં વિભાજિત થાય છે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કહેવામાં આવે છે. આ ઝીણા કણો પર્યાવરણમાંથી ક્યારેય નાબૂદ થતા નથી, પરંતુ તે જમીન, પીવાના પાણી અને દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિમાં ભળી જાય છે. છેવટે આ હાનિકારક કણો ખોરાક ચક્ર મારફતે માનવ શરીરમાં પ્રવેશી ગંભીર બીમારીઓ સર્જે છે. આર્યા દ્વારા નિર્મિત આ સ્માર્ટ મટિરિયલ કુદરતમાં ભળતાં જ ખાસ પ્રકારના ઉત્સેચકો છોડે છે, જે આસપાસ રહેલા માઇક્રોપ્લાસ્ટિકના કણોનું આપમેળે વિભાજન કરી નાખે છે.
જળાશયોમાં પ્રદૂષકોની હાજરીના અભ્યાસ દરમિયાન આર્યાને આ નવીન સંશોધન કરવાની પ્રેરણા મળી હતી. તેનું મુખ્ય ધ્યેય પર્યાવરણ માટે સૌથી મોટો પડકાર બનેલા પ્લાસ્ટિક કચરા સામે કુદરતી અને ટકાઉ ઉપાય શોધવાનો હતો. નાની ઉંમરે વૈશ્વિક સમસ્યાનો આટલો સરળ અને અસરકારક ઉકેલ શોધવા બદલ વૈજ્ઞાનિક સમુદાય પણ તેના આ પ્રયાસની પ્રશંસા કરી રહ્યો છે. આ ક્રાંતિકારી શોધ ભવિષ્યમાં પેકેજિંગ ઉદ્યોગ માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે અને પૃથ્વીને પ્રદૂષણમુક્ત રાખવામાં મોટો ફાળો આપશે.
