સમગ્ર વિશ્વ જ્યારે પ્લાસ્ટિક કચરા અને તેના ઝેરી કણોથી પર્યાવરણને થતા નુકસાન સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે આયર્લેન્ડની માત્ર અઢાર વર્ષની યુવતી આર્યા સતીશે એક અસાધારણ અને ક્રાંતિકારી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આર્યાએ 'ઇકો પર્જ' નામના એક એવા વનસ્પતિ આધારિત કુદરતી પ્લાસ્ટિકનું નિર્માણ કર્યું છે, જે પર્યાવરણમાં પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે અત્યંત અસરકારક લડત આપવા સક્ષમ છે. આ આધુનિક શોધ માત્ર પોતાની મેળે જ જમીનમાં ભળી જતી નથી, પરંતુ પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતા માઈક્રોપ્લાસ્ટિકને પણ ખતમ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
આ નવીન સામગ્રીની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની વૈજ્ઞાનિક કાર્યપદ્ધતિ છે. સામાન્ય રીતે રોજિંદા જીવનમાં વપરાતું પ્લાસ્ટિક જ્યારે ફેંકી દેવામાં આવે છે, ત્યારે તે સરળતાથી નષ્ટ થતું નથી પરંતુ તેના અતિ સૂક્ષ્મ કણોમાં વિભાજિત થઈ જાય છે, જેને માઈક્રોપ્લાસ્ટિક કહેવામાં આવે છે. આ અદ્રશ્ય કણો સદીઓ સુધી પર્યાવરણમાં ટકી રહીને માટી, જળસ્ત્રોતો અને સજીવોના શરીરમાં પ્રવેશીને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. આર્યા દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું આ નવું પ્લાસ્ટિક કુદરતી રીતે વિઘટિત થતી વખતે ખાસ પ્રકારના ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે. આ ઉત્સેચકો ઇકોસિસ્ટમમાં પહેલેથી રહેલા માઈક્રોપ્લાસ્ટિકના કણોને સક્રિય રીતે તોડીને તેનો સંપૂર્ણપણે નાશ કરે છે.
આ યુવા સંશોધકને આ પ્રોજેક્ટની પ્રેરણા પાણીમાં રહેલા જોખમી પ્રદૂષકોના નિરીક્ષણ દરમિયાન મળી હતી. જળસંચયોમાં પ્લાસ્ટિક કચરાની ગંભીર સ્થિતિ જોઈને તેણે આ વૈશ્વિક સંકટ સામે ટકાઉ ઉકેલ લાવવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો હતો. વૈશ્વિક સ્તરે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણની સમસ્યા જ્યારે ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી છે, ત્યારે આ કિશોરીની અનોખી પહેલ સમગ્ર વિશ્વ માટે આશાનું નવું કિરણ બની છે. આ પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ સંશોધન જો વ્યાપારી ધોરણે અમલમાં મૂકવામાં આવે તો તે ભવિષ્યમાં સમુદ્ર અને પૃથ્વીને પ્લાસ્ટિક મુક્ત બનાવવાની દિશામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
