આદ્યશક્તિની આરાધનાના મહાપર્વ નવરાત્રીના આગમન પૂર્વે ઘરોમાં મંદિર અને પૂજા સામગ્રીની વિશેષ સફાઈની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. સનાતન પરંપરા અનુસાર દેવપૂજા માટે પિત્તળની થાળી, લોટો, દીવો, ઘંટડી અને પવિત્ર મૂર્તિઓનો ઉપયોગ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. જોકે, સમય જતાં હવામાં રહેલા ભેજ, ધૂપ-દીપના ધુમાડા અને તેલ-ઘીના અવારનવાર સંપર્કથી પિત્તળની ધાતુ પર કાળાશ, ધૂળ અને હઠીલા ડાઘ જામી જતા હોય છે. સામાન્ય સાબુ કે ડીટરજન્ટથી ધોવા છતાં આ કાળાશ સંપૂર્ણપણે દૂર થતી નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં રસોડામાં ઉપલબ્ધ કેટલીક કુદરતી વસ્તુઓની મદદથી વાસણોને કોઈપણ નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના પુનઃ નવા જેવા ચમકાવી શકાય છે.
પિત્તળના વાસણોની કાળાશ ઝડપથી દૂર કરવા માટે લીંબુ અને મીઠાનો પ્રયોગ સૌથી પ્રાચીન અને અસરકારક ઉપાય છે. લીંબુમાં રહેલા કુદરતી એસિડિક તત્વો સપાટી પર જામેલી મેલની પરતને સહેલાઈથી કાપી નાખે છે. આ માટે અડધા લીંબુ પર સાધારણ મીઠું છાંટીને વાસણ પર હળવા હાથે ઘસવું અને ત્યારબાદ તરત જ સાફ પાણીથી ધોઈ લેવું. તેવી જ રીતે, આંબલીને પાણીમાં પલાળીને તેનો પલ્પ બનાવી તેનાથી વાસણ સાફ કરવાથી પણ જૂની ચમક પાછી આવે છે. વધુ જૂના અને ઘટ્ટ ડાઘ હોય તો ઘઉંનો લોટ, મીઠું અને વિનેગર ભેળવીને પેસ્ટ બનાવી શકાય છે. આ ઉપરાંત, બેકિંગ સોડામાં થોડું પાણી ઉમેરી નરમ કપડાની મદદથી સફાઈ કરવાથી વાસણ ઝળહળી ઊઠે છે.
જોકે, પૂજાના પવિત્ર વાસણોની સફાઈ દરમિયાન અમુક વિશેષ સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ અનિવાર્ય છે. પિત્તળની નાજુક સપાટી અથવા વિશિષ્ટ પૉલિશ ધરાવતી મૂર્તિઓ પર સ્ટીલના વાયર સ્ક્રબર કે ખરબચડા બ્રશનો ઉપયોગ ક્યારેય ન કરવો, કારણ કે તેનાથી સપાટી પર કાયમી લિસોટા પડી શકે છે. સામાન્ય ચીકાશ દૂર કરવા માટે હૂંફાળું પાણી અને પ્રવાહી સાબુ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. કોઈપણ ઘરેલું મિશ્રણ લગાવ્યા બાદ તેને વાસણ પર લાંબો સમય રાખવું નહીં. સફાઈ પૂર્ણ થતાં જ વાસણોને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈને નરમ સુતરાઉ કપડાથી બરાબર લૂછીને સૂકવી લેવા જોઈએ, જેથી તેના પર પાણીના ડાઘ ન પડે અને તેની ચમક લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે.
