JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
ટેકનોલોજી

સ્વિચ બંધ હોવા છતાં એલઈડી બલ્બ કેમ ઝાંખો સળગતો રહે છે? જાણો તેની પાછળનું ટેકનિકલ કારણ અને ઉપાય

Oct 10, 2026 | 12:31 | By JAMNAGAR MIRROR
સ્વિચ બંધ હોવા છતાં એલઈડી બલ્બ કેમ ઝાંખો સળગતો રહે છે? જાણો તેની પાછળનું ટેકનિકલ કારણ અને ઉપાય

ઘણીવાર ઘરોમાં એવી વિચિત્ર પરિસ્થિતિ જોવા મળે છે કે વિદ્યુત સ્વિચ બંધ કર્યા પછી પણ એલઈડી બલ્બ સંપૂર્ણપણે ઓલવાતો નથી અને અંધારામાં ઝાંખો પ્રકાશ આપતો રહે છે અથવા ઝબૂકતો રહે છે. સામાન્ય રીતે સ્વિચ બંધ કર્યા પછી વિદ્યુતપ્રવાહ અટકી જવો જોઈએ, છતાં બલ્બ કેવી રીતે પ્રકાશિત રહે છે તે અંગે અનેક લોકોને આશ્ચર્ય થાય છે. વિજ્ઞાન અને વિદ્યુત ઈજનેરીની ભાષામાં આ પરિસ્થિતિને 'ઘોસ્ટ ગ્લોઈંગ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ કોઈ ચમત્કાર કે મોટી ખામી નથી, પરંતુ ઘરના વાયરિંગ સંબંધિત એક ચોક્કસ ટેકનિકલ બાબત છે.

આ સમસ્યા પાછળ મુખ્યત્વે બે કારણો જવાબદાર હોય છે. પ્રથમ કારણ એ છે કે જ્યારે ઘરની અંદર ફેઝ અને ન્યુટ્રલ વાયર લાંબા અંતર સુધી એકબીજાની ખૂબ નજીકથી પસાર થતા હોય ત્યારે તેમની વચ્ચે 'ઇન્ડક્શન' એટલે કે વિદ્યુતપ્રેરણ પેદા થાય છે, જેના લીધે અતિ અલ્પ માત્રામાં કરંટ લીક થાય છે. જૂના જમાનાના ફિલામેન્ટ બલ્બ આવા નજીવા વિદ્યુતપ્રવાહથી પ્રકાશતા નહોતા, પરંતુ આધુનિક એલઈડી બલ્બ અત્યંત સંવેદનશીલ હોવાથી સહેજ કરંટ મળતાં પણ ઝાંખો પ્રકાશ આપે છે. બીજું અને મુખ્ય કારણ વાયરિંગની ખામી હોઈ શકે છે. જો ઇલેક્ટ્રિશિયને સ્વિચબોર્ડમાં ફેઝ વાયરને બદલે ન્યુટ્રલ વાયર પર સ્વિચ જોડી દીધી હોય, તો સ્વિચ બંધ કર્યા પછી પણ ફેઝ વાયર સીધો બલ્બ હોલ્ડર સાથે જોડાયેલો રહે છે, જેના કારણે બલ્બ ઝાંખો પ્રકાશિત રહે છે.

ઘણા ગ્રાહકોને ચિંતા હોય છે કે આ ઝાંખા પ્રકાશથી વીજળીનું બિલ વધી શકે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ લીકેજ એટલું મામૂલી હોય છે કે તેનાથી બિલમાં કોઈ મોટો વધારો થતો નથી. જોકે, આ બાબતને સાવ અવગણવી પણ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જો ન્યુટ્રલ વાયર પર સ્વિચ લગાવેલી હોય તો સ્વિચ બંધ હોવા છતાં હોલ્ડરમાં જીવંત કરંટ મોજૂદ રહે છે, જેથી બલ્બ બદલતી વખતે ગંભીર ઇલેક્ટ્રિક શૉક લાગવાનો મોટો ખતરો રહે છે. આ સમસ્યાના નિવારણ માટે કોઈ કુશળ ઇલેક્ટ્રિશિયનની મદદ લઈને વાયરિંગની તપાસ કરાવવી જોઈએ અને સ્વિચ હંમેશા મુખ્ય ફેઝ વાયર પર જ લાગેલી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ, જેથી સ્વિચ બંધ થતાં જ પ્રવાહ સંપૂર્ણપણે કપાઈ જાય.

LATEST ARTICLES