બજારમાં મળતું લીમડાનું તેલ ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર હોવાથી ખૂબ કિંમતી માનવામાં આવે છે, પરંતુ મોટાભાગના લોકોમાં એવી ગેરસમજ પ્રવર્તે છે કે આ તેલ લીમડાના પાંદડામાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે અસલી અને ગુણવત્તાયુક્ત લીમડાનું તેલ તેના પાનમાંથી નહીં, પરંતુ તેના પાકેલા ફળ એટલે કે લીંબોળીની અંદર રહેલા બીજમાંથી મેળવવામાં આવે છે. ગામડાઓમાં પરંપરાગત પદ્ધતિથી આ તેલ તૈયાર કરવામાં લગભગ પંદર દિવસ જેટલો સમય અને ભારે પરિશ્રમ લાગે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન તેલ કાઢ્યા બાદ વધતી લીમડાની ખોળ પણ ખેતી અને બગીચા માટે ઉત્તમ કુદરતી ખાતર તેમજ જંતુનાશક સાબિત થાય છે.
લીંબોળીમાંથી તેલ બનાવવાની શરૂઆત પાકેલા ફળોના સંગ્રહથી થાય છે. લીમડાના તમામ ફળો એકસાથે પાકતા ન હોવાથી ઝાડ પરથી આપોઆપ નીચે પડેલી પાકેલી લીંબોળીઓ નિયમિતપણે એકત્રિત કરવામાં આવે છે. પાકેલા ફળમાં બીજનો વિકાસ પૂર્ણ થઈ ગયો હોવાથી તે ઉત્તમ પરિણામ આપે છે. જમીન પર પડેલા આ ફળો પર ધૂળ અને માટી ચોંટેલી હોવાથી તેને સ્વચ્છ પાણીથી બેથી ત્રણ વખત ધોવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને ખુલ્લા તડકામાં આશરે આઠથી દસ દિવસ સુધી સૂકવવા માટે પાથરવામાં આવે છે. જ્યાં સુધી તેનો ગૂદો અને બાહ્ય પડ સંપૂર્ણપણે સુકાઈ ન જાય ત્યાં સુધી તેને તડકામાં રાખવામાં આવે છે.
ફળો સંપૂર્ણપણે સુકાઈ ગયા બાદ તેમાંથી બીજ અલગ કરવાની કામગીરી હાથ ધરાય છે. પરંપરાગત રીતે લાકડાના વેલણ કે હળવા સાધન વડે સૂકાયેલી લીંબોળી પર દબાણ આપીને તેનાં ફોતરાં અને ગૂદો તોડી નાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પંખાની હવાથી અથવા સૂપડા વડે ઊપણવાની દેશી પદ્ધતિથી હળવા ફોતરાંને ઉડાડી દઈ વજનદાર બીજને અલગ તારવી લેવાય છે. અંતે આ રીતે તૈયાર થયેલા શુદ્ધ બીજને તેલ કાઢવાના સંચામાં પીલીને ગુણકારી લીમડાનું તેલ મેળવવામાં આવે છે, જે ત્વચાના રોગો, વાળની માવજત તેમજ ઓર્ગેનિક ખેતીમાં ખૂબ ઉપયોગી નીવડે છે.
