ભારતનું પ્રાકૃતિક વૈવિધ્ય વિશ્વભરમાં અત્યંત સમૃદ્ધ અને અનોખું માનવામાં આવે છે. દેશના ગાઢ જંગલો અને ભૌગોલિક વિવિધતા અસંખ્ય દુર્લભ વન્યજીવોનું કુદરતી આશ્રયસ્થાન છે. વન્યજીવ પ્રેમીઓ, ફોટોગ્રાફર્સ અને કુદરતના ખોળે રોમાંચ શોધતા પ્રવાસીઓ માટે ભારતના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો અદભુત આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. જો તમે વન્યજીવોને તેમના મૂળ નિવાસસ્થાનમાં મુક્તપણે વિહરતા જોવાનો લહાવો લેવા માંગતા હોવ, તો જીવનમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર દેશના સાત સુપ્રસિદ્ધ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની મુલાકાત અવશ્ય લેવી જોઈએ.
આ યાદીમાં ઉત્તરાખંડમાં આવેલું જિમ કોર્બેટ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અગ્રણી છે, જે ભારતનું સૌથી જૂનું ઉદ્યાન હોવા સાથે રોયલ બંગાળ વાઘ માટે જાણીતું છે. પશ્ચિમ ભારતમાં આપણા ગુજરાતનું ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વૈશ્વિક સ્તરે અજોડ છે, કારણ કે તે એશિયાઈ સિંહોનું સમગ્ર વિશ્વમાં એકમાત્ર કુદરતી રહેઠાણ છે. આ ઉપરાંત રાજસ્થાનનું રણથંભોર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ઐતિહાસિક કિલ્લાની પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે વાઘના સાનિધ્ય માટે દેશ-વિદેશમાં લોકપ્રિય છે.
પૂર્વોત્તર ભારતમાં આસામનું કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિશ્વપ્રસિદ્ધ એકશિંગી ભારતીય ગેંડાના સંરક્ષણ માટે જાણીતું છે. પશ્ચિમ બંગાળનું સુંદરબન વિશ્વનું સૌથી મોટું મેંગ્રોવ જંગલ છે, જ્યાં નદીઓના પ્રવાહ વચ્ચે વાઘ અને મગરો જોવા મળે છે. મધ્યપ્રદેશનું કાન્હા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિશાળ સાલના વૃક્ષો અને દુર્લભ બારાસિંગા હરણ તેમજ વાઘ માટે જાણીતું છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતમાં કેરળનું પેરિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન મનોહર તળાવ અને હાથીઓના ઝૂંડને નિહાળવા માટેનું ઉત્તમ સ્થળ ગણાય છે.
આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો માત્ર મનોરંજન પૂરતા સીમિત નથી, પરંતુ જૈવવિવિધતા અને લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણમાં અમૂલ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. ખુલ્લી જીપ સફારી કે બોટ સફારી દ્વારા જંગલનો પ્રવાસ પ્રવાસીઓને અવિસ્મરણીય અનુભવ પ્રદાન કરે છે. વન્યજીવ સંરક્ષણના નિયમોનું પાલન કરીને અને ઇકો-ટુરિઝમની ભાવના જાળવીને કરવામાં આવતી મુલાકાત પ્રકૃતિ પ્રત્યે આદર અને સંવેદનશીલતા કેળવવામાં સહાયક બને છે.
